Siglir tar il cuntegn

Chasper Sarott «La situaziun en l'Iran era difficila gia avant»

Sper auters conflicts sin il mund procura actualmain surtut la guerra en l'Iran per tensiuns internaziunalas. Fitg datiers a quai che succeda il mument è era in Grischun – Chasper Sarott da Sent. El è stà plirs onns ambassadur en differents pajais en l'exteriur ed è actualmain schef dal persunal per il Departament federal d'affars externs. Co ch'el ed il departament èn ids – e van anc adina – enturn cun questa situaziun da la guerra en l'Iran, raquinta Chasper Sarott tranter auter en in'intervista a la FMR.

Mann mit Brille vor Bergkulisse und Kirche.
Legenda: Chasper Sarott, schef dal persunal dal Departament federal d’affars exteriurs. Michael Steiner

Dapli radund 11 mais è il diplomat da Sent Chasper Sarott enavos en Svizra. Quai suenter avair represchentà ils ultims onns sco ambassadur la Svizra a Madagascar ed en la Republica Democratica dal Congo. Ussa durant ses return è Chasper Sarott vegnì nov schef dal persunal per il Departament federal d'affars externs. En questa funcziun è el responsabel per var 5'500 emloiadas ed emploiads. Ina lavur cun gronda responsabladad, sco ch'el di, surtut durant situaziuns difficilas, sco per exempel la guerra en l'Iran.

Ina vita per la diplomazia

Avrir la box Serrar la box

Chasper Sarott (46) pendulescha en sia nova funcziun sco schef dal persunal per il Departament federal d'affars externs pel mument tranter Berna e sia patria Sent. En questa funcziun è el responsabel per var 5'500 emploiadas ed emploiads sparpagliads sin tut il mund.

Cumenzà sia carriera diplomatica ha Chasper Sarott il 2010, quai suenter la matura a Cuira, in studi da dretg a Turitg ed a Berlin e pliras autras incumbensas. Durant ils ultims onns ha Chasper Sarott pudì represchentar la Svizra en pliras funcziuns en l'exteriur. Tranter auter il 2014 sco emprim collavuratur en l'ambassada a Beirut en il Libanon e dal 2017 a Varsovia en la Pologna e lura dal 2019 sco ambassadur a Madagascar e dal 2022 en la Republica Democratica dal Congo.

FMR: Dapli radund 11 mais essas Vus puspè enavos en Svizra. Avais entant pudì s'acclimatisar?

Chasper Sarott: Da pudair turnar enavos en Svizra è natiralmain adina puspè bel. Durant ils ultims 11 onns a l'ester enconuscheva la Svizra surtut da las vacanzas, ch'jau passantava per la gronda part almain en Engiadina. Igl è bel da pudair star ina giada en Svizra e da pudair profitar da noss bel pajais – dad ina infrastructura che funcziuna e dad ina vita segira, nua ch'ins po as mover ed ir a spass nua ch'ins vul e cura ch'ins vul. Ma igl è cler, ins daventa diplomat per lavurar oravant tut a l'ester e betg per lavurar adina en Svizra.

E co plascha entant la nova rolla sco schef dal persunal per il Departament federal d'affars externs?

Mia nova rolla en las relaziuns umanas n'è segira betg in post tipic per in diplomat che turna enavos en Svizra. Normalmain lavurass in tal plitost en la responsabladad da divers pajais u d'in continent en l'exteriur, ubain lura per exempel en ina tscherta funcziun per las relaziuns cun l'Uniun europeica.

Questa funcziun è ina lavur per collavuraturs spezialisads e betg per in generalist sco ch'jau sun. Perquai è questa occasiun, da pudair far insatge ch'jau n'avess uschiglio betg gì la pussaivladad da far, era in fitg grond privilegi. E dal rest, era mes post da giavisch. Per quel m'hai interessà ed annunzià, ed a la fin, era survegnì.

E pertge gista precis las relaziuns umanas?

Quest è in dals posts impurtants ed era la clav per il success per nossa politica a l'ester. Sco responsabel na sa recrutescha betg be tut ils novs diplomats, ins ils mova era sin quest mund dad in lieu a l'auter. Questa posiziun ma permetta da pudair emprender a conuscher il departament en in modus co ch'jau n'hai betg anc conuschi enfin ussa. Quai che sarà da segir in grond avantag per mai, era per pli tard.

Co guarda lura ora Voss mintgadi?

En mia funcziun na datti betg propi in solit di da mintgadi. Jau hai bleras sesidas cun mes emploiads ch'èn suttamess directamain a mai, ma savens era contact cun tut noss emploiads dapertut sin il mund. Mintgatant era telefons la damaun baud u la saira tard, per esser anc bun da pudair telefonar cun quella persuna staziunada en il Chile u forsa en l'Australia.

Vus essas uss responsabels per var 5'500 emploiadas ed emploiads, ina sfida?

En mintga cas, ma betg be per mai sulettamain. Nus avain radund 3'000 emploiads locals en tut las ambassadas sin quest mund, lura bundant 1'100 Svizras e Svizzers che midan mintga quatter onns lur post da lavur e lura anc radund 1'400 emploiads en Svizra. Quai che vul dir blera diversitad ed era bleras sfidas.

Entant che la situaziun è segira avunda, empruvain nus da restar sin il lieu en tals pajais. La segirezza è però era adina insatge fitg subjectiv.
Autur: Chasper Sarott schef dal persunal dal Departamaint federal d’affars exteriurs

Per exempel en pajais cun situaziuns da conflicts?

Gea, qua è en emprima lingia adina il pli impurtant che noss persunal saja san e salv. Entant che la situaziun è segira avunda, empruvain nus da restar sin il lieu en tals pajais. La segirezza da maniera generala è però era adina insatge fitg subjectiv. Igl ha glieud che ha dapli experientscha e che è forsa era in zic pli calma en pajais cun situaziuns difficilas. Sch'ina bumba explodescha per exempel 200 meters davent, chapescha in forsa pli bain che ins n'ha betg be gì fortuna, mabain ch'igl è era stà planisà uschia.

Lura datti auters che han fitg gronda fadia en talas situaziuns. Persunas, che na dumognan betg pli da durmir la notg e che fan quitads per lur famiglias. E tut quai è da prender en consideraziun. Nus accumpagnain nossa glieud il meglier pussaivel per ch'els ed ellas stattan bain era là nua ch'igl èn e sch'i fa da basegn, lura als retirain da quels lieus.

Uschia sco che quai è stà il cas en l'Iran?

La situaziun en l'Iran è difficila gia dapi in pèr onns. Nus avain stuì serrar l'ambassada – almain temporarmain – gia l'ultima stad ina giada ed ussa avant in mais puspè. Per il mument n'avain betg pli persunal svizzer sin il lieu. Quai che na less però betg dir che nus hajan ussa interrut las relaziuns bilateralas cun il pajais.

Nus faschain anc adina la lavur, ch'ins po far en distanza, nus represchentain adina anc ils Stadis Unids en l'Iran e nus avain era anc adina nossas localitads là. Suenter la pausa da cumbat da 15 dis che è ussa vegnida arranschida, examinain nus era puspè la reavertura da l'ambassada.

Quantas notgs senza sien ha il conflict en l'Iran lura gia chaschunà enfin ussa?

Naturalmain che quest tema commova era mai. Surtut sch'ins enconuscha tscherts dals collegas sin il lieu persunalmain. Però per tegnair il focus na pon ins er betg esser memia pertutgà da la chaussa. Impurtant è numnadamain ch'ins possia restar anc uschè raschunaivel sco pussaivel per pudair lura era trair las decisiuns che fan basegn.

Tge raquintan Voss collegas da lavur pertutgads sin il lieu ed en vischinanza?

Quai è fitg different e perquai era difficil da resumar a moda generala. Quai che vegn però apprezià da tuts è il fatg da savair che Berna s'interessa per lur bainstar e che nus faschain tut il pussaivel per contribuir a soluziuns. Quai cun trametter forsa persunal supplementar en quels pajais ubain permetter a quels che èn là, da prender lur vacanzas ed uschia pudair svidar in zic lur testas. Talas chaussas èn impurtantas.

Avais Vus en questa situaziun pudì profitar anc dapli perquai che Vus sco ambassadur essas sez gia stà en servetsch en pajais da conflicts?

Forsa in zic, bain. Oravant tut durant quests ultims sis onns en il Madagascar ed en il Congo, nua che manar persunal po era esser mintgatant ina sfida. Tut tenor han ins lura ina tscherta encletga e sensibladad per tut nossas collegas e noss collegas en situaziuns difficilas che han forsa era mintgatant il sentiment che la centrala saja lunsch davent.

Era sche jau sai però tge quai vul dir, èn las realitads en mintga pajais autras. Sco ditg, la percepziun sin il lieu po esser fitg individuala. Savens basta gia sch'ins è en contact cun in u cun tschel, sch'ins mussa interess, sch'ins emprova da consolar e porscher sustegn moral. Quai n'è però betg be mia rolla. En cas da guerras lavurain nus era cun psicologs professiunals per discurrer davart quests temas.

Tge è sa midà en Vossa lavur da mintgadi cura ch'il Cussegl federal ha classifitgà il conflict en l'Iran uffizialmain sco guerra?

Per mia lavur e noss persunal n'ha questa decisiun betg gì directamain influenza. Nus avain era enavant relaziuns bilateralas cun pajais en guerra. Per exempel avain ina ambassada a Kiev ed ina a Moscau, e nus avain ina ambassada en il Israel ed ina a Beirut.

Nus avain plirs conflicts sin quest mund ed al medem mument avain nus en fitg blers pajais era ina represchentanza. Quai che è forsa da dir: Ils conflicts èn – auter sco quai ch'è il cas en l'Iran – plitost en las periferias dals pajais e damain en las citads principalas. Ma dad esser preschent era en tals lieus, n'è per nus betg insatge spezial.

Per tegnair il focus na pon ins er betg esser memia pertutgà da la chaussa. Impurtant è ch'ins possia restar anc uschè raschunaivel sco pussaivel.
Autur: Chasper Sarott schef dal persunal dal Departamaint federal d’affars exteriurs

Tge è la lavur la pli impurtanta en tals pajais da guerra?

Era quai variescha dad in context a l'auter. Nossa lavur umanitara per exempel, che è cumparabla cun la lavur da la Crusch Cotschna Internaziunala, è insatge che nus faschain tipicamain en lieus da guerra. Da tschella vart schain nus, gista en talas regiuns, era da lavurar per la pasch. E per cuntanscher quai dovra dialog, mediaziun ed insatgi che è bun da metter tut ils partids enturn ina maisa.

Cura faschais Vus quint che quai saja il cas en l'Iran, uschia che collavuraturas e collavuraturs pon turnar per lur lavur da mintgadi?

Qua duvrassan ins ina culla da cristal. Jau na sun er betg en ina posiziun da pudair respunder questa dumonda. Nus lavurain en quest context, sco ditg sin distanza il mument e quel di che la segirezza empermetta puspè dad esser cun persunal a Teheran, essan nus era puspè là. Era a l'Iran empruvain nus dad offrir era ussa anc noss buns servetschs. Quai èn lavurs che vegnan communitgadas mintgatant vers ora e mintgatant er betg.

Ier la Venezuela, oz l'Iran, damaun la Cuba u la Grönlanda e puschmaun in auter pajais: Co giais Vus enturn cun tut las intschertezza che regnan actualmain sin il mund?

Jau pens che nus essan oz confruntads cun uschè bleras novitads, uschia ch'igl è impurtant da priorisar. In uman n'è oz betg pli bun dad avair la survista sur da tut quai che succeda. Jau legel mintga di la gasetta ed emprov da m'infurmar da quai che capita sin il mund.

Ma jau n'hai era la fortuna dad esser en contact cun blers da noss collavuraturs sin quest mund e da survegnir tras quai ina invista che n'è betg adina uschè congruenta cun quella che nus avain adina qua en Svizra. I para schon ch'il mund sasa sa midà ils ultims onns, ils gronds midaments en l'istorgia èn però darar capitas dad in di a l'auter.

Uschia che las valischas èn gia puspè pachetadas per Vossa lavur sco ambassadur en var trais onns?

Sch'jau sun in bel di puspè ambassadur u betg, quai vesain nus. Igl è il Cussegl federal che numna ses ambassadurs. Jau sper natiralmain schon ch'jau possia puspè partir sco diplomat a l'ester e forsa era da pudair esser puspè l'ambassadur e represchentant da la Svizra a l'ester.

Per il mument sun jau però qua. Jau hai ina lavur ch'jau fatg fitg gugent ed jau profitesch era mintga fin d'emna da pudair passantar temp en Engiadina. Perquai na spetg jau betg be da pudair partir puspè a l'ester. Quel di cura ch'igl è lura uschè enavant, m'allegra garanti da pudair ir puspè en in nov pajais, da pudair scuvrir insatge ch'jau na enconusch betg anc – ina nova cultura – e da pudair represchentar noss interess en quel pajais cun tut quai ch'jau n'hai pudì emprender ussa durant quests quatter onns ch'jau sun qua.

RTR saira

Artitgels legids il pli savens