Enturn l'attatga da l'Israel e dals Stadis Unids sin l'Iran curseschan en la rait ina massa videos, maletgs e pretensiuns. Betg tut quai che vegn cumpartì en las medias socialas constat u è actual. Ensemen cun commembers da l'EBU Spotlight da diversas instituziuns da radio publicas han ins pudì scuvrir intginas da quellas infurmaziuns faussas. SRF fa medemamain part dal spotlight da l'EBU.
Bara da Chamenei en las ruinas
En differentas medias socialas vegn cumpartì in maletg dal manader suprem da l'Iran mazzà, Ajatollah Ali Chamenei. Ins vesa ina persuna che sumeglia a Chamenei e sa chatta sut ruinas. Sur las ruinas èn forzas da salvament en il stgir cun glischs da giaglioffa.
In indizi ch'i pudess esser in maletg generà dad intelligenza artifiziala èn per exempel las relaziuns da grondezza tranter Chamenei ed ils salvaders. El è da vesair bler pli grond che las autras persunas. La persuna giaschenta sumeglia bain il guid suprem da l'Iran, sch'ins guarda lura pli exact vesa quella dentant or auter.
Cun differents detecturs dad intelligenza artifiziala, sco per exempel SynthID e HIVE, ha il team da tscheccafatgs VerificaRTVE da la televisiun publica spagnola RTVE pudì confermar ch'i sa tracta d'in maletg generà dad ina IA.
Attatgas sin Burj Khalifa a Dubai
Suenter l'attatga dals Stadis Unids e da l'Israel ha l'Iran cumenzà cun cunterattatgas cun rachetas e dronas, tranter auter er en ils Emirats Arabs Unids. Differents bajetgs, cunzunt a Dubai, èn vegnids tutgads. I vegn pretendì ch'il pli aut bajetg dal mund, la tur Burj Khalifa a Dubai, saja stà la finamira d'ina tala attatga. In video duai mussar l'attatga durant la notg.
En quest cas sa tracti dentant d'ina interpretaziun fallada cun la perspectiva da la registraziun. Ins vesa probablamain ch'ina drona è vegnida sajettada giu e sia tocca ch'è crudada giu davos il bajetg – e fa uschia la parita d'ina tutgada. Fin uss na datti nagina conferma che la chasa auta è stada pertutgada directamain da las attatgas.
Bleras novitads faussas en connex cun ina scola da mattas
La sonda è tras attatgas tranter auter vegnida destruida ina scola da mattas a Minab en l'Iran dal Sid. Medias statalas iranaisas discurran d'in grond dumber da victimas. Divers videos e maletgs mussan baras d'uffants, il dumber exact da las victimas na po betg vegnir verifitgà independentamain.
En las medias socialas datti diversas pretensiuns davart l'eveniment che na constattan betg. Il team per controllas da fatgs dal portal catalan 3catInfo ha ensemen cun il spotlight dad EBU pudì cumprovar ch'intginas da las pretensiuns èn faussas. Uschia hai dà decleraziuns che videos e maletgs sajan vegls e ch'els derivian per exempel da Kabul. Ins ha dentant pudì geolocalisar diversas registraziuns. Ins vesa che la scola sa chatta a Minab en la vischinanza da dus edifizis da la garda da revoluziun. Quels èn probabel stads la vaira finamira.
Medemamain han ins pretendì che la scola saja vegnida bumbardada faussamain da l'Iran sez. In maletg vegn duvrà sco mussament per ina racheta da partenza malgartegiada. Er qua han ils controlladers da fatgs pudì chattar il lieu exact dal maletg – quel sa chatta var 1'300 km davent da Minab a Zanjan e na po pia betg constar. Tgi che ha bumbardà la scola da mattas n'è dentant betg cler.