Astronom amatur Simon Bergamin - «Il cosmos ma fa adina puspè smirvegliar»

Dapi radund 30 onns èn stailas, galaxias e nivels galactics il hobi da Simon Bergamin. En ses temp liber sa fatschenta el pia cun rauba ch’ins enconuscha cunzunt era da films da fantascienza. Il «big bang» da sia passiun na saja dentant betg forsa stà Star Wars u Star Trek, sco ch’il cussegliader da construcziun ha explitgà envers la FMR: «Cun 13 onns hai jau survegnì da mia mamma in cudesch sur da las stailas – e lura hai cumenzà.»

La fascinaziun per las glischs dapli e damain moviblas en il firmament n’è silsuenter mai pli ida a perder. Anzi, quella è sa sviluppada uschè lunsch che Simon Bergamin observa dapi decennis il tschiel cun telescops e quai entant era directamain da sia terrassa a Savognin.

Ils instruments da l'astronom

Avrir la box Serrar la box

Per l’ina dovra Simon Bergamin per observar il firmament dus telescops da reflexiun. Quels po el diriger cun agid dal computer. Tras ils telescops da reflexiun pon ins observar directamain a l’ocular planets, nivels galactics e fullas da stailas.

Per far fotografias astrograficas dovra Simon Bergamin per l’autra in telescop da lentas cun camera. Quel po el diriger via ina software speziala per astrografia. Per realisar ina fotografia dovri dentant fin 200 registraziuns singulas cun in temp d’exposiziun da 30 fin 420 secundas.

Ensemen cun ulteriuras registraziuns da calibraziun elavurescha Simon Bergamin silsuenter al computer tut quellas infurmaziuns tar in unic maletg. Be uschia daventan visibels er ils pli flaivels signals da glisch ch’èn savens stads da viadi millis u milliuns onns tras l’univers.

In sguard en il cosmos

Sco che Simon Bergamin ha precisà, ha el bain er in interess per stailas e planets. Sia gronda passiun saja però la cosmologia: «Jau ma fatschent il pli gugent cun las structuras dal cosmos pli profund e las relaziuns gravitaziunalas.»

En la pratica vul quai dir ch’el fotografescha ed observescha galaxias, nivels galactics ed autras structuras pli grondas. «Il sguard en il cosmos ma fa adina puspè smirvegliar. I dat in sentiment da l’immensitad da l’univers. I mussa che nus essan be ina pitschna part da tut ed i relativescha bler ch’ans fa quitads», declera l’astronom amatur.

El sappia però era che questa immensitad possia far starment a l’in u l’autra. Pertge che be en «nossa» galaxia, l’uschenumnada Via da latg, datti approximativamain 200 fin 300 milliardas stailas ed en l’univers observabel passa 100 milliardas galaxias. «I fiss bain in pulit sfarlattim da plazza», ha Simon Bergamin perquai respundì sin la dumonda, sch’i dettia tenor el vita extraterrestra.

In sguard en il passà

Cun observar il cosmos profund na guarda Simon Bergamin però betg mo en la distanza, mabain er en il passà. Uschia dovra per exempel la glisch da la galaxia Andromeda – ch’è ina da las galaxias preferidas da Simon Bergamin – 2,5 milliuns onns per cuntanscher la terra. 2,5 milliuns onns da glisch è damai era la distanza tar Andromeda. Quai èn radund 23,5 trilliuns kilometers. Dal reminent ha ina trilliun 18 nullas e correspunda ad ina milliarda milliardas.

Insumma, cura ch’in telescop da fotografar registrescha la glisch dad Andromeda, ha quella gia fatg in viadi tras il spazi strusch imaginabel. Il cosmos è però anc bler pli profund. «Andromeda è ina galaxia vischinanta da la Via da latg», explitgescha Simon Bergamin. Autras galaxias ch’el ha fotografà èn anc bler pli distantas, sco per exempel quellas da la Chadaina da Markarjan.

Quellas èn radund 62 milliuns onns da glisch distantas da la terra. En cumparegliaziun cun quai è Andromeda be a dus pass davent da la Via da latg.