Igl è il project da translocaziun il pli emoziunal dal Grischun. Il vitg da Brinzauls duai vegnir dischloccà per passa 82 milliuns francs. Malgrà ch’ils daners èn pronts, datti resistenza: Diesch possessuras e possessurs malcuntents sa dostan cunter las premissas dal chantun. Els pretendan dapli daners e crititgeschan fermamain las stimas da lur chasas e terren. E quai amez ina situaziun cumplettamain nova dal «Rutsch»: la bova stat quasi airi. Grazia a la nova gallaria da drenascha, è il vitg puspè abitabel. RTR ha vulì savair dal president communal d’Albula/Alvra, tge ch’ils recurs muntan per il project da dischlocaziun.
RTR: Daniel Albertin cunter il project da dischlocaziun da Brinzauls hai dà 10 recurs, avais quintà cun ina tala resistenza?
Daniel Albertin: Bun, sche nus vesain natiralmain il project e la grondezza dal project che custa la fin finala 82 milliuns francs, han ins natiralmain gì da quintar cun ina tscherta resistenza. Che tuts n’èn betg gist d’accord cun l’entir project en differentas modas manieras, saja quai indemnisaziun, saja quai planisaziun locala, u saja quai insumma il basegn da far il project. Igl èn differentas protestas ch’èn vegnidas en ed ussa sto la regenza prender posiziun tar questas protestas.
Hai dà recurs mo da quels direct pertutgads u era dad auters?
Na, igl èn vegnids en recurs da direct pertutgads che vulan forsa far part a la dischlocaziun, ma l’indemnisaziun n’è betg dal tuttafatg giustifitgada or da lur puncts da vista. Ma igl è en mintga cas era vegnì en auters recurs che n'han da far nagut cun il project da la dischlocaziun.
La gasetta «Sonntagsblick» vegn in pau pli concreta e scriva ch’i dettia recurrents che pretendan che la clav per indemnisaziuns per il terren e per las immobiglias saja intolerabla. Concret ston quels che bandunan Brinzauls purtar sez 10% dals custs da bajegiar en in nov lieu. È quai tenor Vus gist che quels che bandunan Brinzauls pervia dal privel da natira na vegnan betg indemnisads cun l’entira summa ch’il nov object custa?
Gea, bun, gist u betg gist, quai èn nossas reglas che nus avain da la Confederaziun e dal chantun. E cun quellas avain nus elavurà quest project. Sche questa indemnisaziun n'è betg giustifitgada è ina decisiun che la dretgira sto far il davos.
Il «Sonntagsblick» scriva plinavant ch’i dettia recurrents che pretendan ch’i saja vegnì pauschalisà memia ferm e la situaziun individuala dal terren e las immobiglias na saja betg vegnida resguardada endretg. Uschia dettia terrens che vegnian indemnisads sur la valur da la fiera ed auters sajan memia bass. Tge schais da quella critica?
L'indemnisaziun dal terren da bajegiar a Brinzauls n'è betg ina indemnisaziun da la valur dal terren da bajegiar. Quai è ina indemnisaziun per il terren che va a perder. Ma quai è in pretsch da project e betg in pretsch da la valitaziun dal terren singul.
Il pretsch da project, pudais explitgar quai anc in pau meglier?
Il pretsch da project n’è betg cumparabel cun il pretsch sin la fiera. Quai è uschia, ma nus na pudain betg indemnisar la fiera a Brinzauls, mabain nus faschain in project cun la Confederaziun e cun il chantun ensemen per empruvar dad indemnisar il terren che va a perder dad in e mintgin.
Daniel Albertin, in ulteriur punct da critica pertutga quellas stimas menziunadas. Quellas sajan vegnidas fatgas da l’uffizi chantunal per la valitaziun d’immobiglias e betg d’experts neutrals externs. N'avessi betg dà autras vias per stimar meglier?
Tge vul dir stimar meglier? Mintga bajetg en il chantun Grischun vegn stimà da l’uffizi dad immobiglias. Quai è in uffizi ch’è independent or dal noss punct da vista, l'independenza è dada cun trair tiers l’uffizi da stima da las immobiglias.
Cun quels recurs pudessi dar in retard. Avais ussa tema che quest project na vegn betg a gartegiar?
Na, jau na crai betg che nus avain da temair ch’il project na vegn betg a gartegiar. Pertge nus avain gia fatg bun quest project ed jau sper che la regenza vegni er a far bun quest project. Tscherts han gia fatg diever dad el, han gia cumprà chasas, han gia cumprà abitaziuns cun ils daners che la vischnanca ha mess a disposiziun ordavant. Jau sun anc adina ferm persvadì che quest project vegn a gartegiar. Nus avain differentas pussaivladads. Nus avain la pussaivladad da cumprar insatge da nov. Nus avain la pussaivladad da indemnisar il bajetg a Brinzauls. E nus avain suenter la radunanza communala dals 25 d’avust era la pussaivladad da bajegiar en tscherts lieus, nua ch’i vegn alura surlavurà la planisaziun locala.
Ussa quintais che la regenza fa bun quest project. Sch'ella fa quai ed approvescha, èsi tuttina anc pussaivel ch’i vegn tratg vinavant sur la via legala?
Gea, quai è uschia, ed jau part schizunt dal fatg che sche la regenza fa bun il project che quest project vegn tratg vinavant tar las dretgiras. Quai è uschia. Cun quai avain nus dad ir enturn. Ma il davos crai jau èsi forsa perfin bun sch’ina dretgira decida dretg u betg dretg.
Vegni a gartegiar d’entschaiver a bajegiar per quels che vulan bandunar Brinzauls?
Gea, quai è ina greva dumonda. Quai dependa natiralmain er quanta pussaivladad giuridica ch’ins vegn anc a trair a niz per empruvar d’evitar che quest project gartegia. Actualmain crai jau fissi memia baud da far ina prognosa.