Siglir tar il cuntegn

Nova vita a Brinzauls «Cuntents che pudain puspè turnar en chasa paterna»

Suenter las bovas dal november èsi puspè quiet a Brinzauls. Ils abitants, che han spetgà passa in onn sin il return en lur patria, dastgan ussa turnar: las cundiziuns geologicas èn stabilisadas ed i dat nagins ulteriurs privels. A partir dals 26 da schaner è Brinzauls puspè avert per tuttas e tuts.

RTR ha visità Brinzauls l’emprim di nua ch’i vala puspè la fasa verda. Bleras chasas èn anc stadas vidas, la vischnanca s’emplaina mo plaun plaunet. In ch’è gia returnà a Brinzauls è Georgin Bonifazi. El e sia famiglia han decidì da manar vinavant il bain puril. Fin Pasca vegn la gronda part da la muaglia anc a restar a Landquart nua ch’igl ha anc pavel, suenter vegn tut il bain puril puspè dischlocà a Brinzauls, ha ditg Bonifazi.

Igl è in bel sentiment da vegnir en l’agen dachasa senza mussar il document d’identitad e da stuair bandunar il vitg la saira. Vegnir e pudair star qua cura che nus vulain, quai ha schon ina gronda valita.
Autur: Georgin Bonifazi è returnà cun sia famiglia a ses bain puril
Bevölkerung von Brinzauls kann nach über 1 Jahr Evakuation wieder ins Dorf zurück
Legenda: Georgin Bonifazi è returnà cun sia famiglia a ses bain puril. RTR

Era gia returnà è Hermann Bossi (85). Ensemen cun sia dunna vegn el puspè ad abitar en sia chasa.

Igl è in cletg ch’igl è ì uschia. Da quai anora stuain esser cuntents che nus pudain puspè returnar en la chasa paterna.
Autur: Hermann Bossi fitg engraziaivel d'esser enavos en ses dachasa
Bevölkerung von Brinzauls kann nach über 1 Jahr Evakuation wieder ins Dorf zurück
Legenda: Hermann Bossi è fitg engraziaivel d'esser enavos en ses dachasa. RTR

Era vegnì a Brinzauls per far in maletg da l’emprim di da la fasa verda è il president communal d’Albula/Alvra, Daniel Albertin. Che mo paucs han anc chattà la via a Brinzauls, na smirveglia betg el.

Jau n'hai betg quintà ch’igl ha oz blera glieud qua a Brinzauls.
Autur: Daniel Albertin president communal d’Albula/Alvra

Ils da Brinzauls sajan ussa passa in onn betg pli stads en il vitg. Els ed ellas hajan gì da tschertgar dapertut abitaziuns alternativas. Dapi lura hajan ils uffants gì d'ir a scola ed la via da lavur dals abitants e las abitantas saja per part era sa midada. Perquai n'haja Daniel Albertin era betg quintà cun blera glieud a Brinzauls quest prim di da la fasa verda. Tuttina saja per ils abitants e las abitantas, sco era per el, in levgiament da savair che l'evacuaziun è schliada.

Cundiziuns geologicas èn puspè stabilisadas

Reto Töny, il manader dal servetsch da prevenziun, declera che las bovas dal november hajan creà novas cundiziuns geologicas ch'han midà l'entira situaziun. La bova ch'è sa sviluppada da nov è stabila, e las analisas actualas mussan che la stabilitad è s'augmentada considerablamain. En il passà hai dà fasas, nua ch'ins pudeva avrir temporarmain il vitg – ussa è la situaziun autra.

Igl è in svilup positiv che dat speranza als abitants. Malgrà quests progress resta la vischnanca precauta e vegn ad observar vinavant exactamain las cundiziuns geologicas per garantir la segirezza da las persunas returnadas.

Fasa verda a Brinzauls

Avrir la box Serrar la box
Karte mit gesperrten Wegen und Gefahrenzonen in der Gemeinde Albula, Schweiz.
Legenda: Vischnanca Albula/Alvra

Il moviment è sa reducì da spertadads da fin a 3 meters per onn sin ussa mo pli 15 centimeters per onn.

Il vitg è accessibel e las abitantas ed ils abitants da Brinzauls pon turnar.

A partir da glindesdi è la vischnanca puspè averta per tuts ed i vala la fasa verda, uschia ch'era l'auto da posta va puspè la ruta sur Brinzauls. Vinavant serrada è la zona da privel sur la vischnanca. Là poi anc adina crudar crappa.

Nagina prescha da turnar

Il pèr René e Franziska Bötschi viva actualmain a Tinizong en in'abitaziun d'ina chasa da duas famiglias. «Nus ans sentin bain qua», ha ditg il pèr envers RTR. I saja stà ina gronda surpraisa cura ch'els hajan sentì sin ina spassegiada en las muntognas che l'evacuaziun da Brinzauls vegnia sistida. Els hajan fatg quint che Brinzauls saja anc inabitabel fin la primavaira.

Atgnamain avain nus fatg quint che nus na vegnin in pli lung temp betg pli da pudair turnar.
Autur: René Bötschi possessur d'ina chasa a Brinzauls
Zwei lächelnde Personen auf einem Sofa im Wohnzimmer sitzend.
Legenda: René e Franziska Bötschi da Brinzauls en lur abitaziun a Tinizong. RTR
Sch'ins guarda sin il stan da la via principala u il traject dal tren a Surava na sai jau betg metter avant ch'i na capita nagut pli là sur il vitg.
Autur: Renè Bötschi

Prescha da turnar en lur chasa n'hajan els betg, per ils proxims dis na veglian els betg returnar a Brinzauls. Probablamain la primavaira vulan els puspè ir ad abitar a Brinzauls, là vul Franziska Bötschi era puspè far l'iert, ha ella tradì.

Nus avain ditg che spetgain fin la primavaira – lura giain nus schon a chasa.
Autur: Franziska Bötschi

Ma a lunga vista han els auters plans: Els han suttascrit in contract da vulair bandunar per adina Brinzauls. Cun ils daners veglian els lura finanziar il tschains da locaziun en in nov lieu. Da respunder la dumonda da eventualmain annullar in contract da bandunar e laschar sbuvar la chasa a Brinzauls saja ussa memia baud – els hajan blera peda da ponderar, ha ditg il pèr.

RTR Magazin 17:00

Artitgels legids il pli savens