Siglir tar il cuntegn

Uniun Rumantscha GR Central Finalmain chattà in suprastant dapli

La suprastanza da l’Uniun Rumantscha Grischun Central ha chattà in ulteriur suprastant. Cun Linard Candreia dal Surmeir ha l’uniun in candidat che po vegnir elegì en la proxima radunanza da commembers. Dal tut cumpletta n’è la suprastanza dentant anc adina betg. Ma dar si n’è nagina opziun.

Tendida è la situaziun tar l’Uniun Rumantscha Grischun Central (URGC) gia dapi bunamain in onn. Dapi che Simona Demarmels e Flavio Guetg han communitgà lur demissiuns il matg passà – tuts dus per motivs professiunals – è l’URGC a la tschertga da candidatas e candidats per la suprastanza.

Gruppe von sechs Personen in einem Raum mit Holzmöbeln, drei halten Geschenke.
Legenda: Patric Vincenz (LR), Mathias Kunfermann (URGC), Rico Michael (URGC), Simona Demarmels, anteriura co-presidenta da l’URGC, Urezza Famos, co-presidenta LR, e Flavio Guetg, anteriur cassier URGC (da san.). FMR

Il gremi da la suprastanza avess en sasez da dumbrar tschintg persunas e tenor ils statuts da l’URGC stuessan almain duas persunas derivar dal Surmeir. Actualmain occupa Gierina Michael suletta il post sco co-presidenta e Mathias Kunferman e Rico Michael èn commembers da la suprastanza. Tuts trais èn da la Sutselva.

In pass vinavant

«Nus essan anc adina a la tschertga», è l’emprim che Gierina Michael, co-presidenta da l’URGC, respunda a la dumonda co che la situaziun saja actualmain. Era sch’ella è fitg leda dad avair chattà in nov candidat per la suprastanza. Cun Linard Candreia da Casti, ha la suprastanza finalmain en vista in candidat dal Surmeir. «Sch’el fiss era pront da parter cun mai il co-presidi, quai che fiss per mai in surlevtg, n’è anc betg dil tut cler. Ma quai fiss natiralmain mes giavisch. Ultra da quai è el dal Surmeir, quai ch’è gia positiv uschè che nus fissan era puspè represchentads là», explitga Gierina Michael. Sia elecziun a la proxima radunanza da commembras e commembers da l’URGC, ils 26 da mars 2026, avess perquai dad esser be ina formalitad, di la co-presidenta da la Sutselva.

Lächelnder Mann mit Brille vor grauem Hintergrund.
Legenda: Linard Candreia da Casti è pront da vegnir en la suprastanza da la URGC. FMR

Era sche quai èn bunas novas, manca tuttina anc almain ina persuna dal Surmeir che fiss pronta da participar en suprastanza, renda Gierina Michael attent. «Perquai che la Sutselva è pli pitschna ch’il Surmeir fissi propi bun da chattar anc ina represchentanta u in represchentant, ma in na para betg dad esser uschè simpel», inditgescha Gierina Michael, e quai schebain ch’els hajan gia fatg reclama en tuttas modas e manieras.

Mancanza da temp

Motivs da betg s’engaschar dettia ina massa, sa Gierina Michael dir. Ma quai ch’è vegni numnà il pli savens sin la dumonda è la mancanza da temp. «Bleras persunas che nus avain gia contactà èn gia engaschadas e n’han simplamain betg temp per far anc dapli dasper lur vita professiunala, famiglia e temp liber», mussa Gierina Michael chapientscha. Vinavant saja oramai la regiun dal Grischun Central pitschna e la gruppa da persunas che discurra rumantsch e fiss era pronta da s’engaschar per la lingua saja anc pli pitschna.

«Jau na sai bunamain betg pli tgi dumandar», suspira la co-presidenta actuala. In ulteriur motiv per l’interess reducì saja oramai era noss temp, craja Gierina Michael: «Pli baud era in presidi u ina commembranza da la suprastanza in post engraziaivel era per persunas cun ambiziuns politicas che vulevan sa mussar sin in palc public. Ma ozendi datti autras plattafurmas per sa preschentar.»

Sis sesidas per onn

Uschia sco che la suprastanza sa preschentia actualmain, saja en mintga cas difficil da represchentar l’Uniun en tuttas duas regiuns sco ch’i s’auda, dat Gierina Michael tiers. Gia geograficamain na saja per ella il Surmeir simplamain betg gist davant porta. «Jau na sun era betg il tip che sa preschenta gugent vers anora, perquai hai jau schon in zic ina nauscha conscienza che jau n’hai betg propi fatg bler dapli en il Surmeir che quai che stueva esser, sco per exempel la collavuraziun cun la biblioteca.» Dentant less Gierina Michael render attent ch’igl haja dà bellas occurrenzas en la Val Schons ensemen cun la cuminanza culturala Val Schons. «Cunquai che jau hai pudì collavurar cun il president da la cuminanza culturala da la Val Schons, è quai sta per mai in surlevtg ed igl è stà in grond plaschair dad organisar quellas occurrenzas. Era là avain nus gì la mira da promover il rumantsch. Igl ha dà blers inscunters tranter rumantschs e persunas interessadas a la lingua.»

Frau mit roten Schal vor blauem Himmel.
Legenda: Ceder n'è per la co-presidenta Gierina Michael nagina opziun. FMR

Quanta lavur ch’in tal post dettia da far, dependa tenor Gierina Michael era in zic da tge persunalitad ch’ins è. Ina persuna extrovertida che sa preschenta gugent, chattia en mintga cas era bleras occurrenzas per quai. «Nus avain normalmain enturn sis sesidas l’onn, ma cler ch’i dat era lavur da studegiar e discutar strategias, tut tenor tge occurrenzas che nus vulain organisar u ans participar. Cler è che nus essan da la partida tar chaussas che han da far cun nossa lingua e la cumpagnia rumantscha.»

Cun Linard Candreia, tut tenor perfin sco ulteriur co-president, ha Gierina Michael in bun sentiment. «Gia be da pudair discutar e parter decisiuns sco era lavurs fiss in grond surlevtg.» Perquai che surprender ina tala funcziun na cumpiglia betg mo duairs e responsabladads, mabain ins saja mintgatant er in zic exposts, renda Gierina Michael attent.

Dar si? Nagina opziun

Cler ch’ella haja era gia studegià differentas opziuns, di Gierina Michael. Ma tuttina fetschia ella memia gugent tschertas chaussas ed ussa cun Linard Candreia sco ulteriur suprastant dal Surmeir dettia quai schon puspè dapli svung. Uschia che dar si n’è nagina opziun. «Nus guardain cun in sentiment positiv vinavant. In emprim pass avain nus gia fatg. Ussa dovri anc in zic pazienza e lura sperain nus da chattar anc ina segunda persuna Surmirana per la suprastanza.»

Tschertgà: represchentant per la Lia

La suprastanza da la Lia Rumantscha (LR) sa cumpona da tschintg commembras e commembers. Quels vegnan elegids da la radunanza da delegadas e delegads da las uniuns affiliadas. Las trais uniuns regiunalas Surselva Romontscha, Uniun dals Grischs ed Uniun Rumantscha Grischun Central (URGC) èn represchentadas mintgamai cun ina persuna en la suprastanza da la LR. In quart commember u commembra deriva or dal ravugl da las ulteriuras uniuns, actualmain da l’Uniun da las Rumantschas e dals Rumantschs en la Bassa. Il presidi na represchenta nagina uniun affiliada.

Il represchentant actual da l’URGC en la suprastanza da la LR Patric Vincenz ha communitgà l’onn passà sia demissiun. Vul dir che l’URGC sto uss, dasper ulteriuras candidatas ed ulteriurs candidats per si’atgna suprastanza, er anc tschertgar in candidat u ina candidata per la suprastanza da la LR. E quai è tenor la co-presidenta actuala da l’URGC Gierina Michael tut auter che simpel.

RTR novitads

Artitgels legids il pli savens