L'alp Sogn Carli a Morissen è ina da quellas alps ch'han gia uss problems cun la sitgira. L'alp Sogn Carli sa chatta sin ina autezza da circa 1'600 meters sur mar ed ha bunamain tut il di sulegl. Cun quella situaziun è ella pertutgada fermamain da la situaziun actuala.
Situaziun geografica, autezza, geologia, quantitad da naiv, glatschers, aua sutterrana determineschan quant'aua ch'ina alp ha totalmain a disposiziun. Quai vul dir ch'i dat er uss alps, che han dapli problems ch'auters. L'exempel d'Alp Morissen mussa in exempel d'ina alp plitost sitga ed co els van enturn cun la situaziun.
Or da l'archiv:
Criteris e facturs impurtants en la situaziun da sitgira
Aua è la basa per il manaschi d'alp, cun la situaziun actuala vegn quella periclitada. L'aua na vegn betg mo duvrada per bavrar ils animals mabain era per sfradentar il latg ed il chaschiel. In auter problem è era la mancanza d'aua per l'erva che na crescha betg pli vinavant cun uschè pauca aua. Quai metta en privel tut la stagiun d'alp, perquai ch'ils animals na chattan betg pli da magliar, quai scriva l'Associaziun svizra d'economia d'alp (SAV).
La SAV appellescha a las alps pertutgadas da planisar ad uras eventualas mesiras d'urgenza. Alps cun reservas duain percunter porscher lur plazzas d'alpegiaziun libras sin la plattafurma d'intermediaziun da muvel. Questas mesiras pon gidar a meglierar la situaziun sin ils manaschis ch'èn pertutgads fermamain.
Sco mesira d'urgenza datti l'opziun da l'Armada svizra da sgular aua sin las alps, quai dovra dentant adina in tschert temp da preparaziun.
Situaziun en Svizra
L'unda da chalira dal zercladur ha occupà bunamain tut la Svizra. Ma las temperaturas autas gia uschè baud en la stagiun da la stad procura en divers lieus per problems.
Sch'ins observa sin la carta la regiun da la Surselva ves'ins che la situaziun è gia uss classifitgà sco «extrem sitg». En la Val Lumnezia è la situaziun anc classifitgà sco «fitg sitg» ma ils problems da la mancanza d'aua na vegn betg mo da la mancanza da plievgia.
