«Ils livels d'emplenida dals lais da fermada èn en Svizra, ma er en l'entir territori alpin sco er en ils pajais nordics sin in livel fitg bass», di l'analist da l'Axpo Andy Sommer en discurs cun l'agentura da novitads AWP. I saja grev da stimar gia oz sch'ins vegnia da furmar las reservas dad aua enfin la fin da l'onn. Quai dependia da la quantitad da las precipitaziuns surtut l'atun e l'enviern.
Statisticamain saja il 2026 in onn chaud, las midadas dad onn tar onn sa movan enturn il trend prognostitgà ch'i vegn en general pli chaud en consequenza da la midada dal clima. Entaifer il trend saja lura era puspè da quintar cun onns pli frestgs ed umids, di Sommer.
Electricitad d'enviern preziusa
Ils lais da fermada svizzers eran tenor las cifras da l'Uffizi federal d'energia dals 09-07-2026 emplenids per 42,7%. Uschia èn ils livels per 15,1 puncts procentuals pli bass ch'en media il medem mument dals 20 onns passads. Ina sumeglianta situaziun sa preschenta en il Grischun.
Dapli aua che vegn arcunada la stad en ils lais da fermada svizzers e dapli electricitad che po vegnir producida l'enviern cura che la dumonda è pli gronda. Sche tut ils lais d'accumulaziun en Svizra èn emplenids dal tuttafatg, po vegnir producì cun quell'aua totalmain radund 8'900 uras gigawatt electricitad.
En Svizra datti passa 50 rempars idraulics. Ils lais en il chantun Vallais contribueschan 45% a la capacitad d'accumulaziun totala. La cumpart dals lais da fermada en il Grischun munta a 22%, quella dal Tessin a 14%.
Meglra situaziun en il Vallais ch'en il Tessin ed il Grischun
Alpiq per exempel è participà als lais da fermada Grande Dixence, Emosson e Gougra en il Vallais ch'èn tuts trais fermamain dependents da l'aua da glatschers. «Il matg avain nus cuntanschì tar intgins lais da fermada il pli bass livel dals ultims 10 onns», hai num sin dumonda. Dapi lura e surtut entras la perioda da chalira intermediara sajan ils lais da fermada en il Vallais dentant puspè s'emplenids bain, grazia a dapli aua dals glatschers che lieuan.
E malgrà ch'ils livels d'emplenida actuals èn vinavant sut la media, n'han els betg cuntanschì in nov record bass. «Nus giain da quai anora ch'ils lais da fermada vegnan ad esser emplenids bain fin l'atun e pronts per la producziun d'enviern», uschia Alpiq or da vista dals trais implants vallesans. En ils chantuns Tessin e Grischun saja la situaziun entant pli tendida. L'enviern passà haja dà pauca naiv e plievgia e las reservas da naiv hajan cuntanschì in bass istoric en questas regiuns.
Glatschers – ina funtauna che porta anc blera aua, ma svanescha pli e pli
En connex cun ils glatschers èsi però da resguardar a media e lunga vista che questa funtauna dad aua svanescha pli e pli cun mintga perioda da chalira. La situaziun possia gia daventar critica ils proxims decennis, di il glaziolog Matthias Huss da l'ETH Turitg envers SRF. «En diesch, ventg, trenta onns vegnin nus ad avair tar las medemas undas da chalira sco actualmain marcantamain damain aua che cula giu dal glatscher», di Huss.
Cun sbuccar aua retegnida or dals lais da fermada vegn producì electricitad. Pia dapli aua ch'è accumulada en ils lais da fermada e dapli electricitad che po vegnir producida.
Il grad d'emplenida u quanta aua ch'è en ils lais è pia in indicatur impurtant per las reservas da forza idraulica.
La forza idraulica è la ina impurtanta part da la producziun d'electricitad svizra. Passa la mesadad da l'electricitad svizra vegn generada sur la forza idraulica, la mesadad da quella d'ovras d'accumulaziun – pia da lais da fermada.
La Elcom relativescha
«Ils lais da fermada pon en general cuvrir var 20% da la dumonda d'energia durant l'enviern», di Andreas Jöckel da la Cumissiun federala per l'electricitad. Uschia na vesa el er a lunga vista betg in problem sch'ils lais da serra na vegnian betg emplenids dal tut. Cun questa cumpart al provediment total na saja quai betg dicisiv. Plinavant na quinta el er a curta vista betg cun stretgas en il provediment d'energia. El agiunta però tuttina ch'i saja anc baud da prognostitgar quai perquai ch'i dependia bain in pau quanta plievgia u naiv ch'i dettia ils proxims mais.
Or da l'archiv: