In nov studi, ch'è vegnì incumbensà da la Confederaziun, preschenta las abilitads dal castur bunamain magicas. La furmla magica è simpla: cun ses rempars transfurma l'animal ruider dutgs simpels en oasas prosperaivlas.
En ils 16 territoris, ch'èn vegnids examinads, è la diversitad da las spezias en il vair senn dal pled explodidas grazia al castur: 2,6 giadas dapli spezias da plantas ed animals e schizunt 5,9 giadas dapli organissems sa rimnan là, nua ch'il castur construescha ses rampars. A medem temp daventan ses lajets fitg effectivs per proteger il clima, cunquai ch'i absorbeschan dapli carbon ch'in guaud.
Striun da l'aua ed architect da rampars
L'ovra pli impressiunanta dal «inschigner dal sistem ecologic» resta dentant l'aua. Ses lajets fermads opereschan numnadamain sco ina serenera natirala, en la quala la vegetaziun absorbescha simplamain substanzas nuschaivlas sco nitrats.
Il resultat: aua schubra. A medem temp funcziuna ses revier era sco ina spungia gigantica che tegna umid il conturn era durant temps da sitgira.
Sch'il castur colonisass tut ils dutgs en Svizra ch'èn adattads a ses basegns, pudess el accumular fin dus milliuns meters cubics d'aua. Quai fissan radund 600 bain emplenids batschigl da nudar olimpics – in reservuar impressiunant en temps nua ch'i dat adina dapli periodas da sitgira.
Dapli spazi per il meglier collavuratur
Dapi la recolonisaziun dal castur l'onn 1956 èn radund 5'000 casturs s'installads en Svizra. Ed igl ha anc bler dapli spazi: sin radund 30’000 hectaras pudess el sa derasar senza vegnir en pes ad insatgi.
«Il castur è noss meglier allià per puspè reacquistar auas ch'èn plain vita e resistentas», remartga la co-autura dal studi, Cécile Auberson, tut entusiasticamain.
Ma nua ch'i vegn splanà, datti sa chapescha era splanadira. Conflicts, cunzunt cun l'agricultura, na sajan pia betg d'evitar. Il dialog saja perquai decisiv, di Auberson. Sch'i gartegia da collavurar sco team pudessian ils architects pitschens numnadamain daventar in gidanter nunpajabel per l'entira Svizra.