L’emna passada ha il Cussegl federal preschentà il messadi per ina lescha che duai reglar las mesiras da sustegn da la Confederaziun per las unfrendas da la catastrofa da fieu en la bar a Crans-Montana. Concret duain las unfrendas grev blessadas ed ils confamigliars da las persunas ch'èn mortas pervia dal brischament en la bar «Le Constellation» survegnir ina contribuziun da solidaritad da 50'000 francs.
Sustegn per unfrendas da Crans-Montana
Quella contribuziun duai porscher a las persunas pertutgadas in sustegn spert e nunbirocratic, gidar a surmuntar stretgas finanzialas acutas ed era distgargiar ellas a curta vista. Plinavant vul il Cussegl federal instradar ina maisa radunda per gidar las famiglias pertutgadas d’elavurar enclegientschas extragiudizialas. En tut vai per ina summa d’enfin 35 milliuns francs ch'il parlament duai decider. Cunquai ch'i sa tracta dad in conclus federal urgent duain omaduas chombras decider quai anc en il decurs da las proximas trais emnas.
Pachet da spargn 27 sut squitsch
Il Cussegl federal vuleva spargnar ils proxims trais onns da quai da 8,4 milliardas francs. Mo las partidas n’èn insumma betg perina nua che quai duai schabegiar. Gia en la debatta en il Cussegl dals chantuns è il pachet luà sco la naiv en il sulegl da primavaira ed era la Cumissiun dal Cussegl naziunal na vul betg realisar tuttas mesiras da spargn proponidas dal Cussegl federal.
Uschia vul ella per exempel spargnar pli pauc tar il sustegn per la sanaziun energetica da bajetgs sco era tar l'infrastructura da tren. A la fin da la sessiun pudess l'entir pachet da spargn 27 lura esser circa 1/3 pli pitschen che proponì dal Cussegl federal.
Neutralitad absoluta ...
L’iniziativa da neutralitad vul scriver quella explicitamain en la Constituziun da la Svizra. Tar in Gea a l’iniziativa na duai la Svizra betg dastgar sa participar ad in’allianza militara sco per exempel la NATO ed ella na duai era betg surpigliar sancziuns cunter stadis, sco actualmain encunter la Russia pervia da sia guerra cunter l’Ucraina. In’excepziun fissan sancziuns da l’ONU.
Il Cussegl dal chantuns vul preschentar ina cunterproposta a quella iniziativa ch'è main severa, la Cumissiun da la chombra gronda na vul dentant savair nagut da quell’idea.
... e novas ovras nuclearas
En la sessiun da primavaira vegn era debattada l'iniziativa «Stop Blackout» che vul tranter auter scriver ella Constituziun che tuttas metodas per producir electricitad che schanegian il clima duain esser lubidas. Indirect muntass quai da stritgar il scumond actual da construir novas ovras nuclearas en Svizra.
La PLD e la PPS sustegnan en quest connex ina cuntraproposta indirecta dal Cussegl federal che vul cuntanscher il medem, lubir la construcziun da novas ovras nuclearas, dentant realisar quai via ina revisiun da la lescha davart l'energia nucleara. Il center, ils verd-liberals e la sanestra vulan impedir quai e pretendan ch'i vegn scrit en la lescha ch'i na dettia nagin sustegn finanzial da vart da la Confederaziun per novas ovras nuclearas en Svizra.