Siglir tar il cuntegn

Dependenza Uffanza cun sumbrivas: sche geniturs èn dependents

Radund 100’000 uffants creschan si en Svizra cun in genitur dependent. E la droga numer 1 è l'alcohol. Davos talas cifras stattan adina istorgias da vita – trais dad ellas vegnan raquintadas en la Marella «Uffanza cun sumbrivas: sche geniturs èn dependents».

Samy e Giana Maria Cantieni èn creschids si en Val Schons cun anc in frar, ina mamma ch'els descrivan sco pitga ferma da la famiglia che haja adina tegnì ensemen tut – e cun lur bab ch'era dependent d'alcohol. Els sa regordan d'ina bella uffanza cun blera natira e libertad – ed a medem temp d'in mintgadi en il qual l'alcohol era adina preschent. Il bab baveva surtut a la maisa radunda. Sco uffants na mettevan els betg en dumonda il consum d'alcohol dal bab. Pir sco giuvenils han ils fragliuns cumenzà a chapir ch'i sa tractava d'ina dependenza.

Ina saira è restada spezialmain en memoria, ina nua ch'il figl è tuttenina sa chattà en la rolla dal protectur da la famiglia. In mument che mussa quant fitg che responsabladads pon sa spustar, cura ch'in genitur perda la controlla.

Jau chat ch'i n'è betg sgarschaivel dad esser la feglia d'ina persuna dependenta da l'alcohol. E per mai è il bab stà il meglier bab ch'jau avess pudì giavischar.
Autur: Giana Maria Cantieni

Il bab da Samy e Giana Maria Cantieni haja fatg pliras terapias, propi cumplainamain liber da l'alcohol na saja el dentant mai vegnì. L'onn 2009 è el mort nunspetgadamain d'ina attatga dal cor. Enavos restan tristezza ed amur.

Zwei Personen an einem Strand in Marokko.
Legenda: Ils fragliuns Samy e Giana Maria Cantieni il 2018 durant vacanzas en il Maroc. Giana Maria Cantieni

Laschà en il crair d'esser il motiv per il consum

Era Gian-Marco Schmid, probabel pli bain enconuschent cun ses num d'artist Gimma, è creschì si cun ina mamma dependenta d'alcohol. Suenter la separaziun dals geniturs cura ch'el aveva sis onns, ha la mamma survegnì il dretg da tgira per el e sia sora pitschna.

Kinder von Suchtkranken Personen
Legenda: Gian-Marco Schmid raquinta en ses cudesch «Abschiede von Mutter» l'istorgia da sia uffanza cun ina mamma dependenta d'alcohol. Gian-Marco Schmid

L'alcohol ha marcà il mintgadi da famiglia. Gian-Marco Schmid funcziunava, era in bun scolar, vers anora pareva bler intact. Precis quest funcziunar zuppava co che la situaziun era propi. El ha empruvà sco giuvenil da muventar sia mamma da s'occupar da sia dependenza – adumbatten.

Ditg haja sia mamma laschà crair el e sia sora d'esser il motiv per ses consum d'alcohol. Pir sco creschids hajan els scuvert ch'ella aveva gia in problem avant l'emprima gravidanza. Il contact cun sia mamma ha Gian-Marco Schmid interrut diesch onns avant la mort da quella.

Oz s'engascha Gian-Marco Schmid er sco ambassadur per uffants da geniturs dependents, cun il messadi:

Uffants adina l'emprim! Sch'ils geniturs van en tractament, èsi impurtant da s'occupar l'emprim dals uffants e guardar tge che capita cun els. E sch'i dat in eveniment cun in genitur, adina immediatamain guardar sch'ils uffants èn en urden – e preferir ils uffants en mintga situaziun!
Autur: Gian-Marco Schmid

In'uffanza cun in genitur dependent n'è nagin fenomen marginal, mabain ina realitad da la quala i vegn discurrì memia darar.

Entant che pli baud devi strusch purschidas specificas per uffants pertutgads, è la situaziun sa megliurada. Posts da cussegliaziun e purschidas da sustegn s'orienteschan oz era a minorens. Pertge che cler è: Dependenza na pertutga mai be la persuna che consumescha – ella pertutga adina l'entir sistem da famiglia.

RTR Marella 11:00

Artitgels legids il pli savens