I para ch'ins na po betg mitschar dals gigants dal tec en noss mund digital. Ma en sasez datti grondiusas alternativas. Qua preschentain nus pussaivladads per reducir Vossa dependenza dal «Big Tech» en tschintg secturs da la vita digitala.
1. L'access a l'internet: browser & maschinas da retschertga
Duas instanzas controlleschan noss access a l'internet: l'emprima instanza è il browser – pia il program che nus utilisain per sa mover en la rait d'internet. Ils browsers ils pli derasads èn «Chrome» da Google ed «Edge» da Microsoft, fertant ch'apparats dad Apple han mess «Safari» sco browser da standard.
Il browser ha ina funcziun impurtanta: el creescha la colliaziun tranter nus e las paginas d'internet che nus visitain. Durant quest process po il browser u proteger nossa sfera privata e segirezza u ch'el po rimnar datas en connex cun nossas activitads en la rait d'internet. Ils concerns Google e Microsoft per exempel fan quai vigurusamain.
Alternativas da Browsers
Avrir la box
Serrar la box
Quai èn intgins browsers, che na derivan betg dal «Big Tech» e che protegian nossa sfera privata a moda exemplarica:
- Firefox: Quai è franc l'opziun la pli enconuschenta e simpla d'utilisar. Firefox vegn manà da la «Mozilla Foundation» che fa accessibla publicamain la programmaziun (open source). Tgi che giavischa dapli protecziun da datas po pruvar las variantas «Firefox Klar». «LibreWolf», ubain «Mullvad Browsers»
- Brave: in browser dad open source oriund dals Stadis Unids. Quest browser blochescha reclama e tracking.
- DuckDuckGo: in browser per la protecziun da datas oriund dals Stadis Unids. DuckDuckGo na collecta betg infurmaziuns persunalas e blochescha tracking. Il browser porscha diversas funcziuns nizzaivlas sco ina atgna maschina da retschertga u in videoplayer
- Epic: quest browser valurisescha la sfera privata. El sa basa sin la medema tecnica sco Google Chrome, ma è vegnì sviluppà dad in'autra firma.
- Tor: il Tor-browser porscha anonimitad maximala e sfera privata. Tut las datas vegnan svià sin auters computers uschia ch'ins po surfar incognito.
Tut quests browsers pon ins simplamain chargiar giu da l'internet u dal «App- e Playstore». Cura ch'ins avra il browser installà cun cliccar sin il «Icon» vegnan ins direct dumandà sche quest browser duai vegnir fixà sco standard. Lura èsi be pli da cliccar «Gea». Sco proxim pass po'ins examinar las preferenzas da sfera privata e da «cookies» en las preferenzas («Einstellungen») dal telefon.
La segunda instanza che controllescha noss access a l'internet è la maschina da retschertga – almain fin che quella vegn surpigliada da IA-chatbots. Las maschinas da retschertga mussan a nus ils cuntegns che nus tschertgain: sajan quai infurmaziuns, butias online u cuntegns divertents. Durant quel process tscherna la maschina da retschertga sezza tge che vegn mussà, basà sin datas rimnadas.
Alternativas da maschinas da retschertga
Avrir la box
Serrar la box
Quai èn tschertas maschinas da retschertga che na derivan betg dal «Big Tech», che na persunaliseschan betg ils resultats e che protegian nossa sfera privata:
- DuckDuckGo: L'alternativa la pli enconuschenta, ins po tscherner quella maschina da retschertga direct en las preferenzas dal browser.
- Brave Search: la maschina da retschertga dal browser «Brave» po'ins era duvrar cun auters browsers. Brave Search blochescha tracking e reclama.
- StartPage: qua vegn tramess la dumonda da retschertga anonimisada a Google. Quai vul dir, ch'ins po duvrar Google, ma senza che datas vegnan rimnadas.
- MetaGer: ina maschina da retschertga da open source oriund da l'Universitad da Hannover en Germania.
- Ecosia: oriund da la Germania e sa basa sin l'index da Bing. Quella maschina da retschertga rimna bain datas, ma quai per in bun intent: cun il retgav vegnan emplantà plantas.
Tut questas maschinas da retschertga pon ins utilisar gratuitamain. Per duvrar quellas directamain, ston ins metter ellas sco maschina da retschertga da standard en las preferenzas dal browser.
2. communicaziun: chat & e-mail
La posta fisica metta blera paisa sin discreziun – i dat schizunt il «secret da brevs». Tant pli surprendent quant malprecaut che nus giain enturn cun la posta digitala. Savens n'èn e-mails betg codads da fin a fin. Quai vul dir: providers d'e-mail pudessan leger els.
Tgi che vul sa liberar da Big Tech sco Gmail da Google ed Outlook da Microsoft duai far attenziun sin ina ferma criptaziun e funcziuns da segirezza solidas.
Alternativas da servetschs d'e-mail
Avrir la box
Serrar la box
La glista da purschiders d'e-mail alternativs è lunga, qua ina pitschna survista:
- Proton: In purschider da la Svizra, nua che la sfera privata stat sin l'emprima plazza. Deplorablamain n'è Proton betg cumplettamain open source. Ma porscha per quai ulteriurs servetschs da privacy sco VPN, manager da pleds-clav ed arcun da cloud. Il «proton» en il num è in renviament al CERN a Genevra, dal qual el è sa furmà.
- Posteo: purschider oriund da la Germania. Codescha betg mo il cuntegn, mabain er las agiuntas e las metadatas. Il program è totalmain open source e sa nutrescha d'energia verda.
- TutaMail: In purschider da la Germania. Codescha medemamain sper il cuntegn er las agiuntas e l'adressa IP. Era la TutaMail è tut open source e nizzegia energia verda.
- StartMail: In purschider dals Pajais Bass. Porscha in dumber illimità «Aliase» per ch'ins na stoppia betg adina tradir sia adressa da mail. N'è dentant betg open source
- Runbox: In purschider pitschen da la Norvegia. Porscha 100 «Aliase» e nizzegia energia regenerabla. Funcziuna dentant mo en il navigatur e n'è betg open source.
Tge che pertutga las conversaziuns via chat è Whatsapp da Meta (Facebook) en Svizra quasi il standard. Ils chats èn en Whatsapp bain codads fin a fin, ma las metadatas (tgi che scriva a tgi e cura) ed ils backups percunter n'èn betg codads. Per fortuna datti era qua alternativas ch'ins po duvrar sper Whatsapp.
Alternativas da purschiders da chat
Avrir la box
Serrar la box
- Threema: Threema è in servetsch da chat da la Svizra. El è codà fin a fin e funcziuna era senza numer da telefon. L'app custa ina giada 6 francs. Era militar ed autoritads svizras dovran Threema.
- Signal: Era Signal è in servetsch da chat criptà a moda segira e vegn manà d'ina fundaziun en l'USA.
Omadus chats n'èn betg interoperabels cun Whatsapp. Quai vul dir, davent da Threema na pon ins betg scriver ad in contact da Whatsapp, mabain mo ad auters contacts da Threema. Sche amis e famiglia èn mo cuntanschibels sin Whatsapp, na pon ins pia er vinavant betg desister dal tut, sch'ins na vul betg perder la colliaziun. I n'è dentant nagin problem da duvrar pliras apps da chat parallels.
3. lavurar: programs d'Office
Elavurar documents digitals: Quai è per ils blers da nus bunamain sinonim da Microsoft Office: Word, Excel e Powerpoint. Ma i va era senza: I dat software dad open source che n'è betg mo independenta da Big Tech, mabain er anc gratuita.
Alternativas da pachets d'Office
Avrir la box
Serrar la box
I dat inqual pachets d'office che han sumegliantas funcziuns sco il product enconuschent da Microsoft:
- Libre Office: Il program è gratuit, tut open source e porscha bunamain tantas funcziuns sco MS Office. Manà vegn el d'ina fundaziun d'utilitad publica e voluntaris cun sedia en Germania.
- Collabora: La software sa basa sin Libre Office e porscha funcziuns supplementaras per la collavuraziun online ed apps per il smartphone
4. telefonin: apps & medias socialas
Las bleras apps sin il telefonin derivan da gronds concerns da US-Tech, oravant tut las medias socialas. Quels na sa laschan betg remplazzar in ad in pervia d'effects da rait, i dat dentant alternativas ch'èn pli favuraivlas per duvrar e che fan pli pauc dependent.
Alternativas da medias socialas
Avrir la box
Serrar la box
- Pixelfed: empè dad Instagram: parter e guardar fotografias na pon ins betg mo sin Instagram e Facebook, mabain er en il «Fediverse», ina rait decentrala averta. El desista sapientivamain d'algoritmus che tegnan ins vid scrollar.
- Mastodon: empè da X: Il «Fediverse» per text sa numna Mastodon. Igl è la plattafurma da micro-blogging la pli populara suenter X e vala sco bler main toxica.
- Play RTR: empè da Youtube: nagina plattafurma da video vegn datiers da Youtube da Google. I dat dentant alternativas, per exempel Play RTR cun ils cuntegns da RTR. Il pli grond concurrent da YouTube è DailyMotion da la Frantscha, quel porscha dentant pli paucs videos e betg ina meglra experientscha. In'autra alternativa cun cuntegns qualitativamain ferms, per exempel da la Nasa u Veritasium, datti sin Odysee, Vimeo u Nebula. Quest ultim vegn manà da creaturs e sto vegnir abunà cun in pajament.
Tut questas apps retirain nus da las butias digitalas da Google (Playstore) u Apple (Appstore). Cun quai tegnan quests concerns blera pussanza en ils mauns: els determineschan tgi che ans porscha tge e co, profiteschan d'invista en ils fluss da datas ed han participaziuns grondas da mintga cumpra. Tgi che vul reducir quai po er retrair bleras apps da plazzas da martgà alternativas.
Alternativas da stizuns d'applicaziuns
Avrir la box
Serrar la box
Stizuns d'applicaziuns alternativas per Android:
- F-Droid: en quest store chatt'ins exclusivamain apps open source cun ina ferma privacy. Qua pon ins perquai era bain tschertgar alternativas tar las apps preinstalladas da Google: sco telefon, contacts, gallaria, musica, chalenders, notizias u aura. Il store na pretenda nagina annunzia.
- Uptodown: Quest purschider renda accessibla ina gronda schelta dad apps senza s'annunziar. Las apps èn colliadas cun il Google Playstore, quai facilitescha da far updates.
- Aurora Store: Il store dat access a Google Play senza stuair s'annunziar. Sa lascha er installar via F-Droid.
- Aptoide: In store cun reglas main severas ch'il playstore. Tranter auter chatt'ins qua era apps per creschids. Correspundentamain èsi recumandà d'esser precaut e d'avair in antivirus.
- APK Pure: quest store è spezialisà sin gieus, maina dentant era bleras apps popularas sco Whatsapp u Tiktok. El vegn duvrà savens per guntgir serradas da pajais.
Apple engrevgescha marcantamain pli fitg butias d'applicaziuns alternativas ch'Android. I dat paucas alternativas. E quels funcziunan mintgatant er mo a moda restrenschida, per exempel:
- Scarlet: in iOS App-Installer.
- TutuApp: maina apps che mancan en l'appstore dad Apple. Pervia da pussaivlas largias da segirezza èsi qua da far attenziun.
5. la ragisch: sistems operativs
Tgi che ha fatg bunas experientschas cun alternativas da Big-Tech e vul ir in pass pli lunsch – e na tema era betg ina tscherta lavur – po remplazzar ils sistems operativs («Operating Systems») dal computer e dal telefonin. Quest pass fa senn sch'ins cumpra oramai in nov apparat ch'ins po gist metter si correspundentamain.
Alternativas da sistems operativs
Avrir la box
Serrar la box
Computer
L'alternativa per il computer sa numna tar Windows ed Apple: Linux. I dat differentas variantas («Distributions»), per exempel:
- Ubuntu: ina da las variantas las pli derasadas e savens recumandada per principiantas e principants.
- Debian: per glieud che ristga in zic dapli. Medemamain derasà cun ina ferma community davostiers. Sumegliant: OpenSUSE.
- Arch Linux: la varianta per persunas avanzadas che han adina la pli nova tecnologia e vulan adattar tut sez.
- Kodachi: Ina varianta che maximescha privacy e security.
Remartga: L'installaziun da Linux ed ils emprims pass pon esser sfidas. Il meglier tschertg'ins insatgi cun expertisa, ina «Linux User Group» locala u in «Install Event».
Smartphone
Empè d'utilisar Apple u Google pon ins duvrar ina varianta «de-googled» dad Android. Latiers ston ins dentant esser conscient che l'access ad apps e funcziuns enconuschentas po esser restrenschì. Plinavant duess ins adina guardar sin tge apparat che tge sistem operativ funcziuna.
- LineageOS: l'alternativa bain la pli populara. Davostiers stat ina gronda communitad activa, correspundentamain datti blers updates e documentaziun latiers. Ina varianta da quella cun funcziuns supplementaras è crDroid, in'autra cun dapli protecziun da datas è iodéOS.
- CalyxOS: Buna varianta per l'entschatta, porscha sfera privata senza bler «zambregiar». Fatg per telefonins da pixel. Vegn purschì d'ina organisaziun senza profit.
- /e/OS: medemamain ina varianta ch'è bun per principantas e principants cun alternativas d'open source a las apps da Google.
- GrapheneOS: Sistem operativ cun in focus ferm da segirezza e da privacy.
- Ubuntu Touch: La varianta per glieud che vul vegnir liber dal tut dad Android.
Radio SRF 1, 15.6.2026 11:15 Uhr