Yvonne Simmen: Aifer in'emna han trais tetgs cun indrizs fotovoltaics brischà en Grischun. Tge va dapi quels incendis a Vus sco persuna dal fatg tras il chau?
Christ-Andri Hassler: Jau ma fatsch quitads. Quai n'è betg normal. I po dar quai en in singul eveniment – nus avain era gia fatg talas experientschas.
Quai ma fa quitads per la branscha, per nossa lavur, per noss lavurers e per nossa clientella. I dat bleras dumondas ed il mument na savain betg tge ch'è capità.
Nua vesais Vus ristgs per incendis da brischar?
I dat plirs ristgs. Per l'ina ils materials che vegnan duvrads e la qualitad da quels. Cun il grond boom datti uss products da novas firmas da quellas ch'ins n'ha anc mai udì insatge. Dapi il boom datti er blers novs installaturs che n'han forsa anc betg blera experientscha. Jau schess quai èn ils ristgs ils pli gronds.
Ils trais tetgs pertutgads
-
Bild 1 von 3. Laax. Mesemna, ils 24 da zercladur, ha in tetg d'ina chasa da pliras famiglias piglià fieu. 12 persunas èn vegnidas evacuadas. Radund 80 pumpiers èn stads en acziun, er per proteger autras chasas ed il guaud. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 3. Zezras. Sonda, ils 27 da zercladur, è stà pertutgà in tetg d'ina chasa da pliras famiglias a Zezras. Ils pumpiers han gì svelt sut controlla il fieu. Dus pumpiers han stuì vegnir tractads curt medicinalmain, pervi da la chalira. Bildquelle: Polizia chantunala.
-
Bild 3 von 3. Mustér. Glindesdi, ils 29 da zercladur, èn ils pumpiers da Mustér vegnids en acziun. Enfin mardi bun'ura hai dà ina guardia da fieu. Bildquelle: RTR.
Sin ils tetgs a Laax, Zezras e Mustér hai mintgamai gì in indriz fotovoltaic integrà en il tetg. Èn quels pli malsegirs che indrizs fotovoltaics che vegnan bajegiads sin il tetg?
Quai avain nus er gia constatà avant quels eveniments. Quai è uschia. Tar in tetg integrà èn las circumstanzas in zic autras. Per l'ina hai là material che po tschiffar pli svelt fieu. Sin il tetg na poi normalmain betg tschiffar fieu. En il tetg però schon. E per l'autra èn las temperaturas en il tetg pli autas, quai auza er il ristg d'in fieu.
In auter punct pudess esser il svilup tecnologic. Sco Vus avais declerà a mai, èn ils moduls sco tals sa sviluppads pli svelt ch'autras parts necessarias per che tut funcziuna ensemen. Ha quest svilup er purtà sfidas puncto segirtad?
Quai è grev da dir. Ma, mes sentiment di schon ch'ins n'ha forsa betg resguardà tut durant il svilup tecnologic. Quels sigls che la tecnologia ha fatg èn propi stads extrems. E tschertas chaussas n'èn betg creschidas cun il svilup.
Igl è stà fitg chaud cura ch'igl ha dà ils differents incendis. Tge rolla gioga tenor Vus la chalira?
Sco ch'i vesa ora gioga quella ina gronda rolla. I dat tschertas chaussas ch'ins sto propi resguardar bain, cunzunt cun indrizs integrads. Quels èn «la disciplina roiala» dals installaturs d'indrizs solars. Per l'ina dovri avunda aria che po circular. Quai è segir in punct ch'ins sto resguardar.
Per l'autra pon era sumbrivas sin il tetg esser in problem. Sumbrivas pon chaschunar uschenumnads hotspots, pia temperaturas autas. Uschia vegnan ils moduls anc pli chauds ed i po ir uschè lunsch che quels tschiffan fieu.
Reagescha Vossa fatschenta gia uss sin quels schabetgs?
Gea. Cunzunt tar ils indrizs existents avain nus gia ideas per mesiras. Sco emprim vulain nus chattar ora sch'i pertutga material che n'era betg bun e sche nus avain er gia installà tal material.
Lura vulain nus chattar ora tge indrizs ch'han il pli aut ristg per in fieu. Là vulain nus lura guardar proactivamain cun la clientella e far mesiraziuns da temperaturas. Per novs indrizs ponderain co ch'i fiss pussibel da far meglier e proteger meglier d'incendis.
Da l'auter maun ston ins era dir che millis e millis indrizs solars vegnan bajegiads mintg'onn, adina dapli. E la quota da cas che ardan giascha sut in promil. Uschia è il ristg anc adina fitg pitschen. Ins sto dentant emprender or da quels cas ed er empruvar da far meglier.
Duvrassi tenor Vus dapli u novas reglas e leschas?
Per il mument è quai grev da dir. Jau pos m'imaginar ch'i dess ina u l'autra regla d'agiuntar a quellas che nus avain gia. Cler, nus stuain ans dumandar en la branscha co la qualitad po vegnir meglierada. Ma, l'emprim stuain nus enconuscher las raschuns per quels incendis.