Suenter divers mais d'emprova vegn il project dal chor da dunnas, inizià e dirigì da la chantadura Nina Mayer da Ramosch, plaun plaunet serius. Per la segunda giada preschenta ella ensemen cun ses chor chanzuns chantadas da dunnas, nua che cunzunt il plaschair per la musica e betg il savair stat en il center. Curt avant ils trais concerts ch'èn la proxima fin d'emna dals 24 fin als 26 d'avrigl 2026, è la FMR stada a tadlar ina da lur ultimas provas.
«Sch'jau chat 15 dunnas che han plaschair da chantar, lura less jau metter insatge en pè.» Cun questa ponderaziun ha tut cumenzà avant dus onns, declera Nina Mayer, la dirigenta dal chor da dunnas, entant che la sala en la scola da Scuol s'emplenescha per ina da las ultimas provas curt avant ils concerts. Almain 15 dunnas è stà la finamira, furmà s'ha a la fin però in chor dad en tut 85 dunnas avant dus onns.
Cun in tal success n'havess la chantadura ramoschana – enconuschenta da la furmaziun Mi'Amia – mai fatg quint. Che tant la bun'atmosfera, sco er ils divers ecos suenter ils concerts, hajan simplamain dà motiv da cuntinuar. «Nus avain giudì enormamain il temp ensemen e perquai è quai stà uschè cler per nus, suenter l'emprim project, che nus vulain cuntinuar. I pareva quasi gia sco in duvair», quinta Nina Mayer vinavant in zic rient, er sche quest onn èn seguidas «be» 77 dunnas a ses clom. Però ch'en vista ad uschè bleras autras occurrenzas che han lieu practic al medem mument quest onn, sajan 77 dunnas anc adina in enorm grond success.
Chantar sa mintgin!
Ed il chor ch'era oriundamain pensà sco project unic, è envers l'onn passà creschì. Betg en ses dumber, dentant en sia cumparsa. Cun ina cordiala «Buna saira charas dunnas!» beneventa Nina Mayer sias amadas chantaduras. La sala ch'era avant curt anc emplenida cun 77 differentas baderladas, 77 bajaffadas e 77 taloccadas, sa transfurma en ina giada en ina sala da concert cun in tun sonor ed armonic remarcabel. E quai cunzunt sch'ins sa che bleras da questas dunnas han – cun excepziun da l'onn passà – nagina u be pauca experientscha da chantar.
Sco per exempel Maia Andry da Ftan. Ella è nova da la partida e simplamain intgantada. «Jau n'hai anc mai chantà en mia vita. Però jau hai vulì empruvar insatge nov e cura ch'jau ma sun annunziada ed hai raquintà a Nina ch'jau n'haja anc mai chantà, lura ha ella ditg che chantar sappia mintgin.» E quai haja natiralmain motivà ella fitg. «Vegn vitiers ch'er mias duas soras èn da la partida e quai am fa gist tant dapli plaschair.»
Nov onn – nov num
E discurrind dad esser intgantada, uschia sa numna a partir dad ussa er il chor anc fin ussa senza num. Che la proposta «Las Inchantadas» haja survegnì las pli bleras vuschs sin la gruppa da WhatsApp, fa Nina Mayer tut en d'ina giada a savair a sias dunnas tranter ina e tschella chanzun, e quai cun grond plaschair. «Quest onn chantain nus er a Cuira e là vulain nus ans preschentar ed er mussar, tgi che nus essan.» E ch'il nov num preschentia precis quai ch'ellas èn: Ina unitad da dunnas cun ina finamira cuminaivla, chantar ensemen da cumpagnia e cun grond plaschair. E quai er sche las pretensiuns musicalas da la dirigenta èn creschidas quest onn envers l'onn passà.
«Mia finamira era da far in program da concert cumplet cun chanzuns da cumponistas. En noss repertori datti tant texts ch'èn vegnids scrits dad umens, per exempel in text da Heinrich Heine che Fanny Hensel Mendelssohn ha mess en musica, però tut quai che nus chantain, èn chanzuns cumponidas senza excepziun da dunnas.» E che quai pareva simplamain in pass logic per ella. «Cun nus vai bain qua. Nus pudain vegnir ensemen a chantar en libertad, insatge che n'è betg usit sin tut il mund.» Pia metter in accent per tut quellas dunnas nua che tut na sa chapescha betg da sez sco tar nus.
Che da chattar insumma litteratura musicala da dunnas per dunnas na saja betg stà ina chaussa uschè facila. Però ina che haja fin l'ultim valì paina. Davent da musica medievala e corala da Hildegard von Bingen «Ave Generosa», a musica barocca cun Maddalena Casulana «Cinta di fior'», sur musica romantica cun Clara Schumann «Wenn ich ein Vöglein wär», fin a musica moderna dad Alicia Keys «Girl on fire» e musica contemporana indigena da Mi'Amia «Magia feminina», datti dad udir insatge per mintga gust ed ureglia.
Passiun vicendaivla per la musica
Il repertori dad en tut 15 chanzuns è segir magari pretensius. La dirigenta ch'è cun corp ed olma landervi para però dad avair in bun maun cun sias 77 dunnas. Dapi l'october l'as motivescha ella en ils dretgs muments, l'as curregia en ils gists lieus e l'as interrumpa er mintgatant pli energicamain, sch'i fa da basegn.
«Chantar n'è betg patgific, chantar è sport!» hai num insacura tut andetg. Però apunta tut quai capita a la buna, cun bler plaschair, ed ina gronda passiun e luschezza vicendaivla per la medema chaussa. E quai saja a la fin er in dals motivs principals pertge che tantas dunnas èn restadas er quest onn puspè fidaivlas al chor. Radund trais quarts èn numnadamain da la partida gia per la segunda giada.
Ed ina dad ellas è Manuela Filli da Sent: «Jau chant fitg gugent e per mai eri adina gia cler, che sch'il chor cuntinuescha, ch'er jau cuntinuesch cun il chor. Igl è simplamain fitg bel dad esser tranter dunnas e da pudair chantar ensemen en questa bella cumpagnia. E per mai è quai er gia ussa cler ch'jau sun er puspè da la partida l'onn proxim.»
E che «Las Inchantadas» vegnan ad ir en la terza runda è tant sco tschert. Considerond la logica dad insumma cumenzar il project en emprima lingia, vegnan numnadamain segir chantads anc divers concerts en l'avegnir. Però l'emprim ina giada hai num per las 77 inchantadas e lur dirigenta sa focusar sin ils trais concerts da quest onn, dus a Scuol e per l'emprima giada er sur la regiun ora, en la chapitala a Cuira.
Ils trais concerts han lieu als 24 d'avrigl 2026 a las 20.00 ed als 25 d'avrigl 2026 a las 17.00 en la baselgia refurmada a Scuol ed ils 26 d'avrigl 2026 a las 18.00 en la baselgia Sogn Martin a Cuira.