Siglir tar il cuntegn

Scola centralisada a Müstair Emprima badigliada: la construcziun ha cumenzà

La vischnanca da Val Müstair po cumenzar a sanar e renovar la chasa da scola suenter ch'in recurs, concernent il dretg da votar, è vegnì refusà. L'emprima badigliada ha gì lieu ils 27 da schaner.

La presidenta communala, Gabriella Binkert Becchetti, è cuntenta cun questa decisiun e spera che la scola possia puspè vegnir averta en dus onns.

Luftaufnahme eines grünen Tals mit Häusern und Strassen.
Legenda: L'areal da scola a Müstair cun bler spazi enturn ils differents edifizis. La gronda part da quest stabiliment datescha dals onns 1960. Ils onns 1980 hai dà in engrondiment. FMR

Sin il cumenzament dal 2026 paran d'esser eliminads tut ils obstachels: il recurs concernent il dretg da votar, ch'è vegnì refusà il november passà, na vegn betg tratg vinavant al Tribunal federal a Losanna. Quai ha Reto Roussette da la gruppa da recurrents confermà sin dumonda da la FMR: «Sco votantas e votants essan nus anc adina da l'avis che l'agir da la suprastanza n'è betg stà en urden, surtut betg la moda e maniera d'infurmar la populaziun. Resguardond las schanzas per in'ulteriura charplina giuridica, essan nus dentant vegnids a la conclusiun da laschar star il recurs a Losanna.»

Pass a pass a la sanaziun

Avrir la box Serrar la box
  • Fin la fin dals onns 2000 aveva l'entira Val Müstair pli u main en mintga fracziun in lieu da scola u scolina.
  • Gia avant che las vischnancas politicas han fusiunà (2009) hai dà ina fusiun dals consorzis da scola (2004). Entant che ils uffants da primara vegnivan instruids a Müstair, era il stgalim superiur a Santa Maria.
  • Per pudair accumplir las pretensiuns dal plan d'instrucziun, ma er perquai che i dat adina main uffants en la Val Müstair e perquai che ins vul spargnar custs, èn ins vegnì cun ils onns a la conclusiun d'unir e modernisar l'infrastructura da scola en in unic lieu.
  • Dapi l'onn 2019 ha la Vischnanca da Val Müstair evaluà divers scenaris per unir las scolas. Il resultat: Tut duai vegnir realisà sin l'areal da scola existent a Müstair.
  • Suenter emprims sbozs ed adattaziuns è la populaziun vegnida infurmada ils onns 2022 e lura er 2023 davart il project.
  • Ils 26 mars 2025 ha ina radunanza communala consentì in credit da 6,9 milliuns francs per sanar la scola da Müstair. Sin quella decisiun è vegnì inoltrà cun 129 suttascripziuns in referendum che ha pretendì ina votaziun a l'urna.
  • Ils 25 da matg 2025 han votantas e votants er ditg da Gea a l'urna per il project, cun ina maioritad da 61 % da las vuschs.
  • Anc avant la votaziun a l'urna è vegnì inoltrà al Tribunal superiur dal Grischun in recurs concernent il dretg da votar. Quel ha critichà che las infurmaziuns da la suprastanza – en vista a la votaziun a l'urna – sajan stadas manglusas, faussas e parzialas.
  • Il november 2025 ha il Tribunal superiur dal Grischun refusà il recurs. Ils recurrents avessan gì la pussaivladad da trair enavant il cas al Tribunal federal a Losanna, quai ch'els n'han ussa però betg fatg.
  • Gia l'atun ha la Vischnanca da Val Müstair publitgà la dumonda da construcziun per il project. Sper ina entrada pli generusa, duessi dar a Müstair localitads per la structura dal di e per tut ils differents stgalims da scola. Surtut sto l'edifizi dals onns '60 er vegnir sanà energeticamain.

La dumonda da construcziun è gia passada tras las instanzas. Las lavurs da demoliziun han cumenzà, la fabrica vegn a durar radund duos ons. La scola astga puspè vegnir avrida per l'entschatta da scola 2028/29.

Dretgira refusa recurs cunter la renovaziun da scola a Müstair

La Dretgira superiura dal Grischun ha decis la fin da november 2025 da refusar in recurs concernent il dretg da votar en connex cun la renovaziun da la scola a Müstair. Ils recurrents han gì 30 dis temp per prender posiziun a la decisiun ed eventualmain trair il cas enavant a Losanna. Las novitads da Cuira han procurà per grond plaschair tar la vischnanca da Val Müstair.

Zweistöckiges Gebäude vor schneebedeckten Bergen.
Legenda: La scola a Müstair, nua che tut ils stgalims scolastics duain vegnir unids sut in tetg. Sche il recurs na vegn betg tratg enavant, vul la vischnanca da Val Müstair cumenzar bainbaud cun las lavurs da renovaziun. FMR

«Nus essan fitg cuntents cun la decisiun da la Dretgira superiura dal Grischun e ch'el ha refusà il recurs concernent il dretg da votar en connex cun la scola Müstair. Quai è sco in regal da Nadal per nus», ha ditg Gabriella Binkert Becchetti, la presidenta communala da Val Müstair, vers la fin dal 2025.

Referendum e recurs

Gia la fin da mars da l'onn passà aveva la suprastanza communala da Val Müstair pensà d'avair finalmain cuntanschì la finamira finala en connex cun il futur da la scola Müstair. En occasiun d'ina radunanza communala aveva la populaziun numnadamain dà glisch verda per in credit da 6,9 milliuns francs per la renovaziun da l'edifizi.

Gia fin a quel punct è quai stà in lung viadi per il project: La suprastanza sa deditgescha numnadamain gia dapi passa tschintg onns al futur da la scola en la Val Müstair, e la tractanda e la preschentaziun dal project final eran avant la radunanza communala quest mars gia vegnidas spustadas duas giadas.

Zweistöckiges Gebäude vor Berglandschaft mit Rasenfläche.
Legenda: La scola a Müstair è vegnida construida la fin dals onns 1960 e dapi passa tschintg onns ponderescha la suprastanza communala davart il futur da quella. FMR

La finamira da la vischnanca da Val Müstair è numnadamain d'unir tut ils stgalims sut in tetg en ina scola cumplessiva, adattada als basegns dal Plan d'instrucziun 21. L'edifizi previs per quest project è gist la chasa da scola da Müstair.

Ma il viadi è ì enavant ed igl èn vegnids scrits ulteriurs chapitels da l'istorgia: La fin d'avrigl 2025 è numnadamain vegnì inoltrà in referendum tar la chanzlia communala che ha pretendì che la decisiun vegnia anc ina giada davant l'urna.

Plinavant ha la squadra che ha prendì il referendum anc inoltrà in recurs concernent il dretg da votar tar la Dretgira superiura dal Grischun. La populaziun da Müstair ha tuttina decidì ils 25 da matg 2025 davart il credit da 6,9 milliuns francs, lura avevan 61 % da la populaziun da Val Müstair ditg Gea a la renovaziun da la scola.

Nagin retard pervia dal recurs

Il punct che fa il pli grond plaschair a Gabriella Binkert Becchetti è la conferma da la dretgira che la vischnanca da Val Müstair haja infurmà bain durant tut il process en connex cun la scola da Müstair. «E quai è per mai persunalmain – ma era per tut l'administraziun communala – in segn che nus faschain endretg nossa lavur. Ma er in segn che noss organ d'infurmaziun e publicaziun – il Mas-chalch – porscha avunda infurmaziuns a las abitantas ed abitants da Val Müstair che sa vulan er orientar davart noss projects e che legian nossas publicaziuns», di la presidenta.

Ils 27 da schaner 2026 ha gi lieu la badigliada e las emprimas lavurs da demoliziun han entschet. La vischnanca da Val Müstair prevessa cun lavurs da construcziun da raduond duos onns. La scoula duess vegnir dovrada a partir dal onn da scola 2028/29.

RTR novitads

Artitgels legids il pli savens