La notg da l'incendi en la bar «Le Constellation» il 1. da schaner da quest onn èn ils pumpiers arrivads svelt ed en grond dumber al lieu da l'eveniment. Quai è stà pussaivel perquai che la vischnanca aveva scumandà fieus artifizials en il vitg e perquai ch'ils pumpiers avevan prendì mesiras correspundentas.
Nus avain gì in tozzel persunas en la caserna. Normalmain n'è quai betg il cas.
David Vocat, il cumandant dals pumpiers da Crans-Montana, è stà giast dumengia en l'emissiun speziala suenter il drama ed ha inditgà ch'i sa tracta d'ina excepziun. «Nus avain gì in tozzel persunas en la caserna. Normalmain n'è quai betg il cas (...) damai che tut noss pumpiers èn voluntaris. Quai èn persunas ch'èn a chasa u a la lavur e che ston vegnir en caserna e midar chasa. Ma quella saira eran els qua», ha el declerà envers RTS.
Quai lascha supponer ch'i saja stà plitost cletg che auter, sco che plirs pumpiers vallesans han declerà anonimamain. Els han exprimì lur quitads envers las 19:30. Tenor els èsi plitost l'excepziun che la regla ch'i haja avunda persunal en la caserna per in'intervenziun immediata, spezialmain la notg.
Mancanza da resursas finanzialas e persunalas
Las consequenzas èn evidentas: «Il temp d'intervenziun è bler pli lung, forsa 25 minutas, e quai tar ina fermezza da persunal betg garantida. Quai munta ina bilantscha pli nauscha», punctuescha in dals pumpiers cun ils quals RTS ha discurrì. En l'entira Svizra valan per ils pumpiers temps d'acziun da 10 fin 15 minutas, tut tenor las ristgas en il territori cuvrì, per arrivar cun sis umens e cun ils meds necessaris al lieu d'acziun.
Tenor las perditgas ch'èn vegnidas dumandadas da 19:30 ha il Vallais pervia da la topografia dal chantun difficultads da cuntanscher quests standards, dentant betg mo pervia da quai. «Igl è er ina mancanza da meds finanzials e persunals. Ils pumpiers han ina gronda responsabladad, n'han dentant betg ils meds finanzials da surpigliar questa responsabladad. La populaziun n'è betg conscienta da quai. En quest chantun vegn la vita dals burgais resguardada main ferm che en auters lieus», punctuescha in pumpier.
La lescha vegn actualmain repassada
En il Vallais vegnan ils corps da pumpiers administrads da las vischnancas. Las perditgas che RTS ha dumandà èn dentant da l'avis che l'augment dal persunal haja darar ina prioritad en il budget. Il chantun ha cumenzà da sia vart cun la revisiun da la lescha chantunala davart la protecziun cunter incendis da l'onn 1977.
«Jau sun persvas che nus stuain mantegnair la milissa. Quest sistem è d'impurtanza decisiva, perquai ch'el ans renda ferm en cifras, promova l'engaschament ed è sa cumprovà. Da l'autra vart savain nus che nus avain problems da chattar glieud durant il di, sche la glieud lavura en autras vischnancas che en las qualas els abitan. La soluziun pudess esser d'augmentar il dumber da pumpiers da professiun», manegia il cusseglier da stadi dal Vallais Stéphane Ganzer ch'è responsabel per la segirezza, las instituziuns ed il sport. Ina revisiun sin la quala ils pumpiers contactads spetgan gia daditg.