En la brev ha la «NZZ am Sonntag» pudì prender invista. Il motiv per quai è la «chauma» che Troger e sias collavuraturas e ses collavuraturs han cumenzà la fin da mars, ord protesta cunter las praticas da l'Uffizi chantunal da migraziun dal Grischun ch'aveva dà la permissiun da dimora a persunas ch'eran vegnidas arrestadas pli tard a chaschun d'ina operaziun cunter la mafia. Questa operaziun era vegnida enconuschenta la fin da favrer. Quatter abitants da la Mesolcina eran vegnids prendids en fermezza.
«Nus avain scrit immediatamain ina brev al cusseglier guvernativ ed era pretendì in'examinaziun da la procedura per giuditgar natiralisaziuns, ma il problem principal è il permiss B che vegn concedì cun ina tscherta facilitad en il chantun Grischun», ha declerà Troger envers RSI. «Nus avain sperà d'avair in inscunter che n'ha però mai gì lieu», ha el agiuntà.
La vischnanca burgaisa n'ha anc survegnì naginas respostas concretas ed è entant ida anc pli lunsch. Sco med politic per far squitsch ha ella concludì da limitar sia activitad en connex cun natiralisaziuns ad in minimum – e da retardar las proceduras «per cas problematics», sco che Troger ha precisà. Entant ch'i vegn lavurà vinavant tar ils cas nua che «tut è en urden cun tut ils documents».
Emprim cumissariat gia il 2022
I vegn ina brev da Cuira ch'annunzia d'introducir ina «mesira da surveglianza» e quai «senza avair tadlà u avair cumenzà in dialog» cun la vischnanca burgaisa, deplorescha Troger e s'exprima davart la mancanza d'abilitad da communitgar dal departament responsabel. La vischnanca burgaisa saja stada pronta per collavurar. La vischnanca burgaisa haja ussa 10 dis per prender posiziun.
Ironicamain na fiss quai betg l'emprima administraziun chantunala per la vischnanca burgaisa da Roveredo. L'onn 2022 era l'administratur uffizial nominà da la regenza grischuna nagin auter che precis Aurelio Troger. El era – sco el sa regorda – vegnì clamà «da far sortir la vischnanca burgaisa or d'ina greva crisa».
En il chantun Grischun sa participeschan las vischnancas burgaisas a la procedura da natiralisaziun, e quai cun prender posiziun davart la surdada dal dretg da burgais communal. I sa tracta qua d'in pass entaifer ina successiun da decisiuns administrativas che ston – tenor Troger – restar coerentas sin l'entira via al dretg da burgais.
Tenor l'annunzia dal cusseglier guvernativ Peter Peyer ston persunas che dumondan ina permissiun da dimora en il chantun Grischun annunziar a partir da mez matg – tras ina autodecleraziun – eventuals chastis precedents u proceduras currentas; questas indicaziuns pon chaschunar ulteriuras examinaziuns.