Siglir tar il cuntegn

Intelligenza artifiziala «Suenter il grond svilup stagneschi uss»

Gion Sialm è docent d’intelligenza artifiziala a la Scol’auta spezialisada dal Grischun FHGR. Dapi 40 onns s’occupa el cun l'informatica ed è er ussa vi da divers projects d’intelligenza artifiziala (IA). Dapi il 2022 è quella omnipreschenta cunquai ch'in dals chatbots il pli enconuschent, numnadamain ChatGPT, è da lez temp daventà accessibel per tuts e tuttas.

I dat meglieraziuns, ma ins ves’era ch'i na dat betg propi pli ina gronda differenza tranter il ChatGPT quatter e tschintg. Mintgatant han ins plitost il sentiment ch'igl è forsa schizunt in pass enavos.
Autur: Gion Sialm docent d'intelligenza artifiziala

L’intelligenza artifiziala datti dentant gia daditg. Gion Sialm fa l’exempel da l'auto: quel po gia in temp mussar cura ch’ins dastga be ir 40 kilometers l'ura, perquai ch’el enconuscha la tavla grazia a l'IA. Ils ultims onns hai alura dà in svilup enorm. Aifer curt temp hai dà diversas maschinas d’intelligenza artifiziala e mintga pèr emnas han quellas pudì far insatge nov. Uss saja quest svilup, tenor Gion Sialm, dentant sa calmà in zic. I saja pia ina fasa che porscha la pussaivladad d'optimar vinavant tuts process.

Uschia relativescha il docent era la tema ch'ins pudess perder las plazzas da lavur pervi dal svilup da l'intelligenza artifiziala. El è persvadì che l’intelligenza artifiziala po surpigliar incumbensas logicas e simplas.

Jau na crai betg ch'i na dovra tuttenina nagins derschaders, giurists u auters pli – quels vegni er a duvrar en il futur.
Autur: Gion Sialm docent d'intelligenza artifiziala

«Las decisiuns impurtantas restan dentant tar l’uman – quai vul era dir ch’ins na sto betg avair tema che tut las plazzas svaneschan», manegia Gion Sialm. I saja dentant pussaivel, che plazzas simplas, cun dapli rutinas, possian vegnir surpigliadas da l’intelligenza artifiziala.

Project «IdiomVoice»

Ussa duai era il rumantsch profitar da l'intelligenza artifiziala. La finamira dal project IdiomVoice è, ch’in chatbot sursilvan è abel da dar resposta a temas dal mintgadi. Quest chatbot, pia il sistem che dat lura resposta a scrit ed a bucca, duai avair ina buna lingua e pronunzia per ch’ins possia er emprender rumantsch cun agid dal chatbot. Igl è in project da diversas scolas autas, tranter auter era da quella dal Grischun.

Il docent Gion Sialm di che chatGPT è in generalist. El veglia crear in sistem che funcziuna meglier. La lingua saja dentant ina sfida. Enfin uss hajan els circa 30 milliuns pleds. Ensasez duvrassian els 800 milliuns enfin ina milliarda pleds per trenar il sistem a moda effizienta. Perquai creeschian els quest chatbot sco emprim per sursilvan, l'idiom ch'ha il pli bler text a disposiziun.

Funtaunas sajan tranter auter projects da la scola politecnica federala ETH, la Lia Rumantscha e diversas medias rumantschas. En tut stettia a disposiziun in budget da circa 300’000 francs. Tenor Gion Sialm saja quai dentant pauc, sch'ins cumpareglia cun auters projects ch'han in budget da milliuns. Il chatbot sursilvan duaja esser pront la fin dal 2026.

Actualmain èsi uschia che la gronda part da l’intelligenza artifiziala arriva dals Stadis Unids. En l’Europa dettia agens programs, ma quels na sajan anc betg uschè lunsch. Sin l’utilisaziun da la glieud haja quai dentant nagin’influenza.

RTR magazin mezdi

Artitgels legids il pli savens