Il tarpun da skis: Il tarpun da sis giadas 11 meters funcziuna sco in bindel da currer surdimensiunà. El è tschentà taiss, sa mova constantamain engiu e vegn bagnà cun aua per ch’ils skis glischnan. Enfin quatter persunas pon ir da medem temp sin il tarpun. La spertadad e la pendenza sa laschan variar, uschia ch’ins po trenar precisamain las stortas, il ritmus e la tecnica. «En 20 minutas èsi pussaivel da far fin 1000 curvas – cleramain dapli che durant in di sin il glatscher», ha ditg Marco Rast envers SRF. El è in dals iniziants da la halla ad Ennenda. Implants cumparegliabels datti en Svizra fin uss a Saillon en il Vallais ed a Sigirino en il chantun Tessin.
Pertge vegn la halla construida? Sis persunas privatas, tranter quellas l’anteriur skiunz glarunais Jürg Grünenfelder, vulan stgaffir in’alternativa regiunala per trenaments sin glatschers e viadis chars en l’exteriur. «Trenaments da stad sin naiv daventan adina pli difficils pervia da la midada dal clima, pervia dals custs e l'effect sin il corp», di Marco Rast, el è commember d'in club da skis e bab da dus uffants che van cun skis. Il tarpun duai porscher a sportists giuvens ina pussaivladad effizienta da trenar e quai en la vischinanza ed ecologicamain pli raschunaivla.
Tgi vegn a duvrar il tarpun da skis? En emprima lingia sa drizza lôfferta a clubs sco er a centers da prestaziun regiunals e naziunals. La stad duain dar purschidas per uras en gruppa ed abunaments. Entant che fin quatter uffants pon ir sin il tarpun, treneschan ils ulteriurs vi d’urdains. L’enviern, cura che las atletas ed ils atlets èn sin las pistas, stat la halla er a disposiziun a persunas privatas e firmas. Ideala saja ella alura er per sportistas e sportists blessads che ston suenter ina pausa puspè chattar en il ritmus – quai giaja qua senza undas, foras u cundiziuns da naiv alternantas.
Tge porta il trenament sin il tarpun? «Il tarpun na remplazza betg la naiv», declera l'iniziant Rast. El pussibiliteschia dentant in trenament effizient da tecnica. Moviments sa laschian exercitar sut cundiziuns constantas – senza temp da spetga, senza ir sin ina sutgera e senza cundiziuns da pista che sa midan. Spezialmain per uffants e giuvenils fin 16 onns vesia el il tarpun sco in bun instrument per consolidar la basa.
Pertge ina halla senza naiv? Ina halla cun ina pista da skis artifiziala fiss tenor Rast memia chara en Svizra ed ecologicamain grev da responsar. Il tarpun dovria durant dis chauds var 20 liters aua per ura e la halla na stoppia betg vegnir sfradentada. Quai tegnia bass il consum d’energia. Uschia saja la soluziun bler pli persistenta che las hallas da skis a l’exteriur.
Tge custa la halla? Il tarpun custa circa 200'000 francs. En tut quintan ils iniziants cun custs d’investiziun da 380'000 francs. Per gardarobas, duschas e l'areal per sa stgaudar datti in crowdfunding da passa 60'000 francs; dapli che la mesadad saja gia empermessa. Ulteriurs custs resultan cun fits, electricitad, aua e coachs. Sponsurs duain dar ulteriur sustegn. Il tarpun da skis vegn fatg d’ina firma ollandaisa e furnì mez matg ad Ennenda. La nova halla da skis duai vegnir averta mez zercladur.