Ils ospitals svizzers èn sut squitsch, e quai gist en pliras modas. Per l'ina han circa la mesadad dals ospitals en Svizra scrit cifras cotschnas l'onn passà, per l'autra manca il persunal qualifitgà. Latiers vegn il squitsch politic: En il parlament da la Confederaziun han duas moziuns survegnì glisch verda che pretendan che la Confederaziun dastga decider dapli sch'i va per la planisaziun d'ospitals.
Ils chantuns ch'èn responsabels per la planisaziun d'ospitals, sentan quest squitsch. Els han ussa inoltrà in plan che vul evitar, a vista mesauna, che tuts ospitals porschan tuts tractaments, ha ditg il president da las directuras ed ils directurs da sanadad chantunals GDK, Lukas Engelberger: «Nus vulain decider communablamain, tge prestaziuns che valan sco provediment da basa e tgeninas ch'èn part da la medischina spezialisada. Per quellas prestaziuns prevesain ina planisaziun che metta pli ferm il focus sin las regiuns.»
Uschia duai ina simpla operaziun dal begl tschorv per exempel far part al provediment da basa, entant ch'ina operaziun cumplexa da la spina dorsala fa part al provediment spezialisà.
Tscherts tractaments spezialisads pudessi dar pli lunsch davent da l'ospital.
Per tractaments spezialisads pudessan pazients e pazientas en l'avegnir pia tut tenor stuair far viadis pli lungs: «Tscherts tractaments spezialisads pudessi dar pli lunsch davent da l'ospital. Quai è dentant gia ozendi uschia e nus vesain che quai vegn er acceptà adina dapli.»
Mo recumandaziuns?
Tge che tutga tar il provediment da basa e tge sco tractament spezialisà, vulan las directuras da sanadad ussa decider sin basa dal dumber da cas ed en collavuraziun cun las societads spezialisadas da la medischina. Las recumandaziuns vegnian lura deliberadas dal plenum dals directurs da sanadad. Uschia vegnia fixà, tge prestaziuns medicinalas ch'i dovra quantas giadas en tge regiuns.
Fact è dentant: Quai vegnan be ad esser recumandaziuns. Lukas Engelberger di: «Quai è correct, il provediment cun ospitals è ina tematica fitg delicata che va a cor a la glieud». Quai munta: Mintga chantun, mintga directur e mintga directura da sanadad po decider schebain ed a tge moda e maniera ch'el u ella vul s'orientar vi da las recumandaziuns.
In u ina che fa nagut, sto era temair tar la reelecziun. Quai n'è betg in criteri decisiv.
La reelecziun d'in politicher u d'ina politicra vegn savens discutada a moda cuntraversa, sch'el u ella reduceschan l'infrastructura d'ospital u vulan schizunt serrar entirs ospitals. «Jau na crai betg che quai è in criteri decisiv. Nus tuts stuain ans confruntar cun la dumonda co in provediment qualitativ, ma era persistent per nossa populaziun vesa ora en 10 fin 20 onns.»
Confederaziun duai pudair decider dapli
La conferenza dals directurs e da las directuras da sanadad è persvadida che lur plan dumogna da pretender ina meglra cooperaziun tranter ils ospitals svizzers, senza periclitar il federalissem. En il parlament naziunal sajan numnadamain vegnidas approvadas duas moziuns che vulan dar dapli pussaivladads a la Confederaziun da prender decisiuns davart la planisaziun d'ospitals en cas ch'ella vesa la coordinaziun tranter ils chantuns sco insuffizienta.