Suenter dapli che 20 onns lavur èsi uschè lunsch: il vocabulari franzos–rumantsch sursilvan ha sia «première». L'ovra cun var 31'000 chavazzins è vegnida publitgada a Genevra.
D'ina idea al product
Suenter sia constituziun l'onn 1982 ha la Fundaziun Retoromana (FRR) prendì en mira impurtantas incumbensas praticas sper la promoziun sociopolitica dal rumantsch. Ina da quellas è stada l’elavuraziun da vocabularis tranter rumantsch e franzos.
L'onn 1986 ha la FRR pudì segirar la finanziaziun per plirs onns lavur e l'autur dal vocabulari, Jean-Jacques Furer, ha cumenzà cun la lavur.
Tranteren han ins stuì sistir la lavur, perquai ch'ils meds finanzials n'eran betg avant maun.
L'onn 1999 ha l'autur puspè pudì cumenzar cun la lavur grazia a novs meds finanzials. Il mars 2002 è lura il Vocabulari rumantsch sursilvan – franzos cumparì en furma d'in cudesch.
Uss, dapli che 20 onns pli tard, preschenta la FRR la secunda part da quest vocabulari: franzos – rumantsch sursilvan. Il vocabulari è accessibel a mintgina e mintgin en furma digitala sco document da PDF.
Pertge in vocabulari rumantsch – franzos?
Tenor il president da la fundaziun, Francestg Friberg, saja quest vocabulari impurtants – e quai or da plirs puncts da vista:
- El duai render pli enconuschenta la regiun rumantscha en la Svizra franzosa.
- Cun quest dicziunari digital vul la Fundaziun Retoromana facilitar il barat linguistic tranter las differentas regiuns dal pajais.
- Il pledari duai tgirar la quadrilinguitad e rinforzar la convivenza.
Il project sa drizza spezialmain a persunas interessadas a la lingua da la Svizra, a studentas e students, a translaturas ed a translaturs sco er a tut quellas e quels che vulan scuvrir il rumantsch.
Blers onns lavur muntan era blers custs
Dapli che 40 onns lavur custan. La FRR haja lavurà tenor las pussaivladads. Sco Francestg Friberg declera haja la fundaziun gì a disposiziun 250'000 francs per mintgina da las duas parts dal vocabulari. Finanzià il project hajan per exempel il chantun Grischun, singulas vischnancas sursilvanas, differentas fundaziuns ed instituziuns.
Er ina finanziaziun dovri per realisar il davos pass dal project – ina plattafurma nua ch'era ils auters idioms possian vegnir colliads cun il vocabulari da la fundaziun. Actualmain manchian dentant ils meds finanzials per finalisar il project, ha declerà il manader da la fundaziun Conradin Klaiss. Uschia ch'el na po mumentan anc betg dir quant ditg che quai vegnia anc a cuzzar.