Fin oz regla la lescha che la Banca naziunala svizra garantescha il provediment cun daners bluts e ch'il franc è la valuta svizra.
Tge vul l'iniziativa?
Quai na basta betg a las aderentas ed als aderents da l'iniziativa «Gea ad ina valuta svizra libra ed independenta cun munaida u bancnotas (Il daner contant è libertad)». Quella vul ch'il daner blut na svaneschia betg dal tuttafatg.
Cunzunt per persunas pli veglias dovria daners bluts, pretendan els. Ultra da quai teman els dapli surveglianza, sch'i vegn pajà adina dapli en furma digitala. Per quest intent vul l'iniziativa obligar la Confederaziun da procurar ch'i stettia adina a disposiziun avunda munaida u bancnotas. E mo cun il consentiment dal pievel e dals chantuns duai plinavant esser pussaivel da remplazzar il franc svizzer tras in'autra valuta.
Tge vul la cuntraproposta?
Er il Cussegl federal ed il parlament èn da l'avis da reglar da nov las disposiziuns davart il provediment cun daners bluts en la constituziun federala e betg mo sin il stgalim da la lescha sco enfin ussa.
Per ils daners bluts ed era per la quantitad da quels è responsabla – Dieu saja ludà – la Banca naziunala svizra independenta.
El na va dentant betg d'accord cun la formulaziun da l'iniziativa e preschenta perquai ina cuntraproposta che sa basa sin la formulaziun da las leschas existentas. En la Constituziun duain vegnir agiuntadas las suandantas duas frasas: «La valuta svizra è il franc. La Banca naziunala svizra garantescha il provediment cun daners bluts.»
Tge midass cun l'iniziativa u la cuntraproposta?
Ni l'iniziativa dal pievel ni la cuntraproposta n'avessan consequenzas per il mintgadi tenor la Confederaziun. I na resultassan naginas novas incumbensas e nagins custs supplementars.
Cun francar ils daners bluts en la constituziun garanteschan omaduas propostas che las disposiziuns davart il provediment cun daners contants e davart la valuta svizra pon vegnir midadas mo tras ina votaziun dal pievel - e mo sch'il pievel ed ils chantuns acceptan la midada.
