Passa 120 lutgaders dals set chantuns da la Svizra Orientala cumbattan questa fin d'emna a Scuol per la victoria. Sco pli gronds favurits valan il titular dal tron, Armon Orlik, e Domenic Schneider dal chantun Turgovia. Ma er quatter lutgaders indigens da la Societad da lutga engiadinaisa èn da la partida: Loris Beer da Ftan, Claudio Regli da Tarasp, Flurin Alesch Felix da Sent ed Andri Thomas dad Ardez.
Per Loris Beer ch'ha 19 onns, è quai ina situaziun speziala. Il giuven lutgader è actualmain en il stress d'examens finals, ma sa legra da pudair lutgar ina giada a chasa.
Da Ftan sin la Motta Naluns è questa giada mo in curt viadi.
Cler che blers indigens vegnan a la festa grischun-glarunaisa per guardar gist ils lutgaders da la regiun. En sia giuvna carriera n'ha Loris Beer anc betg gudagnà in cranz ad ina festa da lutga – e far il pass tranter ils megliers vegn er sin la Motta Naluns difficil.
Da mussar ina buna prestaziun giavischa er Claudio Regli da Tarasp. Er el n'ha anc gudagnà nagins cranzs, ma el è motivà da mussar bunas lutgas a la festa a chasa. Plinavant spera el che la lutga sin la Motta Naluns haja in effect da reclama: «Blers che vesan per l'emprima giada ina lutga èn intgantads dal sport, da l'atmosfera e dal spiert da famiglia che regia sin ina plazza da lutga.» Precis quai vulan er ils activs da la Societad da lutga engiadinaisa transferir cun la lutga grischun-glarunaisa.
Sche 3'000 aspectaturs ston mangiar e baiver sin la muntogna
Nua ch'i dat gronds e pitschens eveniments, dovri ina cuschina organisada, là è Georg Janett engaschà. L'um ch'abita a Valsot festivescha quest onn ses 70avel anniversari e lavura sco responsabel per la gastronomia a la Festa da lutga grischun-glarunaisa a Scuol.
L'organisaziun quinta cun radund 3'000 aspectaturas ed aspectaturs. Quels na vulan betg mo spectacul en ils rintgs, quels han era fom e said. E per quella part è Georg Janett responsabel.
Nus avain 150 kilos tartuffels, 1'200 liongias da brassar e 1'000 «Schnitzelbrots».
Perquai che bler pudess restar enavos, na vegn fatg naginas tschiainders, declera Georg Janett. La lutga grischun-glarunaisa ha lieu sin 2'100 meters sur mar, quai vul dir tut sto vegnir transportà cun la pendiculara sin la muntogna. Radund 100 voluntaris stattan a disposiziun per gidar ordavant ed er durant l'occurrenza. I dovra grondas quantitads da charn, bavrondas, auas, vin, bieras ed auter pli per ils stans da mangiar sper l'arena ed en la tenda da festa.
Jau na faschess betg pli.
Las notgs da Georg Janett èn mintgatant inquietas. «Jau na faschess betg pli.», di el cun ina tscherta gnervusitad ed in surrir en sia vusch.
Grond sustegn – regals en valita da 250'000 francs
Radund 125 lutgaders vegnan a Scuol en l'Engiadina Bassa a la lutga grischun-glarunaisa. La lutga è sur il cunfin da guaud, sin 2'100 meters sur mar, gist en vischinanza da la staziun da las pendicularas da Scuol. Rico Kienz, pensiunà ed anc deputà dal Cussegl grond da Valsot, ha surpiglià l'incumbensa d'ir a la tschertga da sponsurs.
El di che la glieud haja chapientscha e saja svelt stada pronta da sustegnair l'occurrenza. Premis e sustegn per radund 250'000 francs ha el rimnà – quai sajan regals pitschens e gronds, ma er sustegn da firmas che desistan dal pajament da la construcziun da l'infrastructura.
Ulteriurs sponsurs han prendì a fit ina plazza per vender lur products. En total ha Kienz rimnà radund 130'000 francs en daners bluts.
Il responsabel per il sponsoring è cuntent, surtut perquai ch'i vegn ad esser per mintga lutgader insatge sin maisa. Dals premis fan part in taur cun ina valita da 5'000 francs, duas trimas – vul dir duas vatgas giuvnas – ed in pulieder, sco era ina massa auters regals. Per tut ils radund 125 lutgaders datti in regal ch'els pon tscherner dal « tempel da regals».
La fascinaziun per il sport, ma era la colleghialitad e l'ambient fascinescha Rico Kienz. Quai è era stà il motiv ch'el ha decidì da surpigliar quest post sco responsabel per ils sponsurs.
Guardar tut ils livestreams da la lutga grischun-glarunaisa
-
Bild 1 von 3. Circa 300 voluntaris èn en acziun per furmar ils rintgs da resgim e per bajegiar si l'infrastructura. Bildquelle: RTR.
-
Bild 2 von 3. Bildquelle: RTR.
-
Bild 3 von 3. Sin l'areal da la staziun da Motta Naluns vegn construida l'arena da lutga. Cun in panorama sur ils pizs da l'Engiadina Bassa. Bildquelle: RTR.
300 voluntaris en acziun
La festa dat blera lavur: Radund 300 voluntaris e voluntarias installeschan sper la staziun da la pendiculara Motta Naluns ina arena cun tribuna, quatter rintgs, tendas da festa e stands da mangiar. Il vicepresident dal comité d'organisaziun Michi Beer spera sin bell'aura ma betg memia chaud.
Armon Orlik per l’emprima giada sco retg da lutga
Gia tschintg giadas ha Armon Orlik da Maiavilla gudagnà «sia lutga», la lutga grischun-glarunaisa. La davosa giada l'onn 2023 a Flem. Suenter che ses frar pli vegl, Curdin Orlik, aveva gudagnà l’onn passà vul Armon Orlik puspè guardar ch'il titel dal retg da lutga grischun-glarunais turnia en il Grischun.
Sper il retg da lutga èn fin uss ulteriurs lutgaders s’annunziads. Uschia per exempel da la federaziun grischuna Christian Biäsch da Tavau Sertig, Marc Jörger da Domat ed ils giuvens Niklas Lötscher da Vaz Sut e Josias Müller da Ziràn.
Sper ils lutgaders grischuns è Roger Rychen sco leader dals lutgaders glarunais da la partida sin la Motta Naluns a Scuol. Ultra da quai er ils dus frars Mario e Domenic Schneider dal chantun Turgovia, Fabian Kindlimann dal chantun da Turitg, dentant er Jeremy Vollenweider dal chantun da Schaffusa. Vollenweider aveva gudagnà la Festa grischun-glarunaisa il 2024 a Tavau. Tut quests atlets èn lutgaders cun cranz federal.
Cun las pendicularas a la concurrenza
La concurrenza cumenza la damaun baud a las 08:00. Per arrivar al lieu da festa dovran ins la pendiculara che maina ensi sin passa 2'000 meters sur mar. Sut tschiel avert pon las visitadras e visitaders persequitar l'eveniment sportiv sin la tribuna u era sin il pastg. Il bigliet d’entrada per la lutga includa il viadi sin la muntogna cun la pendiculara.