Anc avant in onn è ruschnà il vitg cun 2 fin 2,5 meters per onn a val. Dapi las novas perfuraziuns da drenascha dapi il december sa mova la costa ussa cun pli pauc che 20 centimeters ad onn, blers puncts da mesiraziun schizunt sut 10 centimeters – e quai malgrà che pir in quart dals sondagis planisads èn realisads.
Tunnel da drenascha fa grond effect
Reto Töny, il manader dal servetsch da prevenziun, ha preschentà la situaziun actuala da las perfuraziuns da drenascha sut la bova. En duas regiuns da la drenascha èn vegnidas mesiradas quantitads d'aua spezialmain autas:
- fin 1500 liters/minuta (Bumbaisch)
- var 200 liters/minuta (Armauns)
Dentant èn er questas quantitads sa sbassadas sin radund 350 respectivamain 90 liters per minuta. Tut en tut vegnia tenor il manader dal servetsch da prevenziun manà davent quatter giadas dapli aua che anc l'october.
-
Bild 1 von 2. Suenter la bova il november è la situaziun a la costa sur il vitg sa stabilisada. Il medem mument mussan las datas da mesiraziun che il tunnel da drenascha ha franà fermamain la costa dal vitg, ma era da la muntogna. Bildquelle: Vischnanca d'Alvra.
-
Bild 2 von 2. La valitaziun mussa ch'i dat fin l'onn 2030 mo en il sectur da la grava ina pitschna probabilitad per evacuaziuns a curta vista, ina evacuaziun vala sco pauc probabla en il Plateau ed a Caltgeras sco er en il vitg. A partir da l'onn 2030 vegn in'evacuaziun valitada sco pauc probabla er en il sectur da la grava. Bildquelle: Vischnanca d'Alvra.
Reglas main severas tar process da translocaziun
Tgi che vul bandunar Brinzauls ha tranter auter la pussaivladad da bajegiar nov a Vazarouls. La vischnanca ha ussa anc ina giada simplifitgà las reglas per participar a quel process. Per exempel è l'obligaziun d'utilisar l'abitacul vegnida reducida da 20 a 10 onns. Tgi che vul s'annunziar per la dischlocaziun preventiva po far quai fin ils 9 da mars 2026. Fin ussa hai dà 40 dumondas per dischlocar. Anc n'èn quellas dumondas betg liantas. Tgi che vuless po anc retrair la dumonda e turnar a Brinzauls.
I ha dentant era dà critica da persunas che vulessan dischlocar ch'il process per pudair bandunar Brinzauls saja memia cumplitgà e cuzzia memia ditg. Singuls han plinavant crititgà che las indemnisaziuns per il nov da chasa sajan memia bassas.
Fin ch'ins po bajegiar en la nova zona da Vazarouls dovri però anc pazienza. Il matg da quest onn decida la populaziun da la vischnanca d'Alvra davart la midada da zona necessaria. Las autoritads fan quint cun in cumenzament da las construcziuns il pli baud la fin da l'onn 2027.
I resta in process che sto er en avegnir vegnir observà cun gronda attenziun. Ina perspectiva a lunga vista (10-20 onns) na po anc betg vegnir giuditgada definitivamain. Tuttina è l'atmosfera per l'emprima giada dapi ditg precautamain optimistica.
I dovra chapientscha per quels che vulan ir u ch'èn gia ids – però er chapientscha per quels ch'èn restads u vulan returnar.
La sairada mussa però er: las sfidas restan grondas. Quels che vulan ir davent dovran pazienza. Ils process da translocaziun è cumplexs e dovran temp. Quels che vulan turnar ston viver en in vitg che na vegn mai pli ad esser quai ch'el era.