Siglir tar il cuntegn

Novs pleds per Pledari Grond OMG – fa il chillen!

Forsa che l'in u l'autra sa sentan actualmain in zic «lost» en il Pledari Grond online da la Lia Rumantscha. Quel è numnadamain vegnì pavlà da curt cun expressiuns da la giuventetgna – sco per exempel «lost» (betg chapir insatge, n'avair nagin plan).

Sco la Lia Rumantscha ha confermà envers RTR hajan ins cumenzà cun l'endataziun d'expressiuns da la lingua pledada da la giuventetgna.

Il project «Young Pledari» saja vegnì instradà per pussibilitar a la giuventetgna da s'exprimer a moda moderna era a scrit, di il secretari general da la Lia, Markus Solinger.

Laptop zeigt Website mit blauem Header neben Wecker und Rubik's Cube.
Legenda: Il «Young Pledari» ha la finamira dad includer er la generaziun la pli giuvna en la lingua. Lia Rumantscha

Per ils giuvens saja ina sfida da stuair duvrar en la communicaziun a scrit in auter vocabulari ch'en in discurs.

Il Pledari Grond cuntegn per part expressiuns che paran antiquadas a la giuventetgna – perquai agiuntain nus ina lingua pli moderna.
Autur: Markus Solinger secretari general da la Lia Rumantscha

Per la Lia Rumantscha saja cler ch'ins haja l'incumbensa da tgirar la lingua – dentant era da s'adattar e dad integrar expressiuns d'autras linguas en in rumantsch modern.

Il «Young Pledari»

Avrir la box Serrar la box

Las expressiuns modernas vegnan integradas successivamain en il Pledari Grond.

Gia endatadas èn p.ex.

  • «lost» – senza plan
  • «crazy» – extrem / impressiunant
  • «lowkey» – in zic
  • «fire» – extrem bun

Linguas pitschnas èn adina s'adattadas

Era l'anteriur schef da la Lia, Bernard Cathomas, sustegna quest svilup. Il rumantsch saja adina stà ina lingua creativa ed haja gia pli baud profità dad expressiuns d'autras linguas ed haja integrà quellas e saja sa sviluppada vinavant tras quai.

L'englais è part dal mintgadi – ma il rumantsch è ferm avunda per exister vinavant.
Autur: Bernard Cathomas anteriur secretari general da la Lia Rumantscha

Per Bernard Cathomas èsi impurtant che la Lia sviluppescha vinavant il rumantsch e che quel resta tras quai era vinavant relevant per ina generaziun pli giuvna che crescha si cun l'influenza betg mo dal tudestg – mabain era da l'englais e d'autras linguas.

Betg tuts èn intgantads

In zic mal il venter fa quest svilup ad Armon Parolini, president da la Pro Idioms Engiadina. El chapescha ch'ins discurra a tala moda e dovra expressiuns sco «lowkey» u «fire» en il mintgadi – en il Pledari Grond na tutgan quels tenor el dentant betg. Il pledari avess plitost l'incumbensa da conservar ils pleds corrects e rumantschs – senza integrar mintga expressiun nova. Uschiglio dettia cun il temp problems d'encleger in l'auter – oravant tut tranter giuven e vegl.

Ma, ins po bain far quai – per mai n'è quai percunter nagut.
Autur: Armon Parolini

Per Armon Parolini èsi per part schizunt absurd, in'expressiun or d'in idiom vegnia taxada sco faussa – percunter in pled englais è lura sco versiun uffiziala en il Pledari Grond. Per el duain las expressiuns englaisas restar en la lingua pledada da la giuventetgna – per il Pledari e persunas interessadas a la lingua na saja quai percunter nagut.

RTR Magazin 12:00

Artitgels legids il pli savens