Siglir tar il cuntegn

Parlament da Cuira «Ina clera violaziun da la constituziun»

A la sesida dal parlament da Cuira è in'iniziativa vegnida renviada. Il retard che quai chaschuna violescha la constituziun, di Andreas Glaser, expert per dumondas davart democrazia.

L'emprima sesida dal 2026 dal parlament da Cuira ha chaschunà in pitschen eclat. En il center da quel: L'iniziativa per abitaziuns pajablas a Cuira. Tenor quella duai la chapitala grischuna porscher en il futur dapli spazi da viver pajabel.

Pervia che l'iniziativa è dentant vegnida renviada d'ina maioritad burgaisa dal parlament fa ella ina runda supplementara tar la suprastanza e vegn pir il settember davant il suveran. Quai cuntrafetschia a la constituziun, declera l'expert davart dumondas da democrazia a l'Universitad da Turitg, Andreas Glaser.

La situaziun da partenza

Avrir la box Serrar la box
  • L'iniziativa per abitaziuns pajablas a Cuira è vegnida inoltrada ils 13-01-2025.
  • La suprastanza ha preschentà la missiva per l'iniziativa a la sesida dal parlament da la citad da Cuira ils 29-01-2026.
  • A quella sesida avess la missiva stuì vegnir debattada e declerada valaivla, per suttametter l'iniziativa suenter al suveran.
  • Vegnì esi auter: Sco RTR ha rapportà ha ina maioritad burgaisa da la Partida populara svizra, Il Center e la Partida liberaldemocratica renvià l'iniziativa cun 11 encunter 10 vuschs. L'iniziativa saja memia pauc concreta e duai vegnir surlavurada, uschia l'argument da la vart burgaisa.
  • L'iniziativa fa sco consequenza ina runda supplementara tar la suprastanza avant ch'ella returna en il parlament e vegn lura probabel davant il suveran pir il settember empè dal fanadur.
  • La constituziun da Cuira prevesa ina limita da 18 mais enfin ch'ina iniziativa vegn davant il suveran, il termin da settember surpassa quella limita per 2 mais.
  • Remartgabel: Ina charta da l'associaziun grischuna da proprietaris da chasa (HEV) aveva proponì quel pass.
  • Tenor iniziantas e sanestra è quai lobissem ed ina violaziun da la constituziun.
  • Tenor burgais è quai be in termin regular ed in retard che vala la paina per avair ina meglra basa da debatta.

Andreas Glaser
Legenda: Andreas Glaser Expert per dumondas davart democrazia a l'Universitad da Turitg mad Andreas Brüderli

RTR: L'iniziativa per abitaziuns pajablas a Cuira è vegnida renviada dal parlament da Cuira. Cuntrafa quai a la constituziun da la citad da Cuira?

Andreas Glaser: La dumonda da renviar sco tala na cunterfa betg a la constituziun. La consequenza enconuschenta da quella dumonda, è dentant, ch'il suveran po pir il settember votar en chaussa. Quai cuntrafa cleramain a la constituziun da la citad da Cuira che prevesa ina limita dad in onn e mez, dimena da 18 mais tranter il termin d'inoltraziun ed il termin da votaziun. Il settember fissan passads gia 20 mais.

L'allianza burgaisa da PPS, Center e PLD argumentescha che la limita saja be in termin regular (Ordnungsfrist) e ch'i saja pli impurtant, ch'il text da l'iniziativa saja pli concret per pussibilitar ina debatta fundada.

Quest argument na vala betg. Las limitas, ch'existan sin livel communal, chantunal e federal, èn vegnidas introducidas exact or da quest motiv. Pli baud vegnivan iniziativas spustadas e tratgas a la lunga enfin tar l'annulaziun. Il termin limitescha il temp e segirescha uschia ch'il suveran po effectiv avair l'ultim pled. La constituziun na prevesa betg excepziuns.

I na dat betg cunterarguments, la constuziun na prevesa era betg excepziuns.
Autur: Andreas Glaser expert per dumondas davart democrazia, Universitad da Turitg

Ils burgais rinfatschan a la suprastanza che la missiva è gia vegnida memia tard en il parlament, la suprastanza argumentescha ch'i na saja betg stà pussaivel pli baud. Èn 18 mais memia pauc temp per tractar ina inizativa populara?

Na, 18 mais n'èn betg memia pauc temp. I sto esser pussaivel per il parlament da suttametter entaifer quest temp l'iniziativa al pievel, era sch'ins vul far ina cuntraproposta.

Tge consequenzas datti uss?

Consequenzas realas na datti betg e quai è in problem. Ins sto numnadamain evitar ch'ina tala violaziun daventa in cas da prezedenza e sa repeta en il futur. Quai violass il dretg d'iniziativa, fiss nuschaivel per la democrazia ed avess er in effect negativ per il suveran.

Tge pussaivladads han iniziantas e suveran?

Il comité d'iniziativa pudess far in recurs tar la dretgira. Per l'ina per empruvar da sfurzar il termin da votaziun oriund e per l'autra per metter in signal ch'ins n'accepta betg il retard. Il comité pudess laschar constatar, ch'il cas è ina violaziun dals dretgs politics per evitar sumegliants cas en il futur. In tal recurs po dal reminent mintga burgais e burgaisa far.

Co vai enavant?

Il comité da l'iniziativa per abitaziuns pajablas a Cuira ha declerà en ina communicaziun a las medias ch'ins na veglia betg trair il cas vinavant sin via giuridica.

Era suenter l'analisa dad Andreas Glaser resta il comité tar sia decisiun, sa senta dentant confermà en la rinfatscha da la violaziun da la constituziun. Ins veglia sa concentrar uss sin l'intent da l'iniziativa da crear dapli spazi da viver favuraivel ed evitar anc dapli retard, di Barbara Rimml, deputada da la Partida socialdemocratica e commembra dal comité sin dumonda dad RTR. La via per recurs da persunas privatas restia dentant averta.

RTR Magazin 17:00

Artitgels legids il pli savens