Ils ultims 50 onns è la situaziun giuridica sa midada fermamain en Svizra. L’egualitad è vegnida fixada pass per pass en leschas. Tut ensemen in grond progress giuridic.
I ha dà blers pass envers l'egualitad.
Gian Beeli numna plirs muments decisivs: la nova Constituziun federala il 1981, la lescha d'egualitad il 1996, la segirtad da maternitad il 2005, la convenziun cunter violenza cunter dunnas il 2008, las analisas da pajas il 2020 e la lescha per la lètg per tuttas e tuts il 2022.
En il mintgadi sa mussa dentant savens in auter maletg. In exempel è la paja. Malgrà il svilup en la lescha per l'egualitad tranter dunnas ed umens, gudognan dunnas en media anc adina pli pauc che umens.
In problem che resta è l'egualitad effectiva – da quella duvrain anc dapli.
L'egualitad effectiva na sa mussa betg mo en la lescha, mabain en la vita da mintgadi. Pia en ils chaus dals umans, en interpresas, en famiglias ed en l'entira societad. Questa circumstanza saja la raschun che dunnas n'arrivan betg u pli pauc en posts da responsabladad, e che dunnas gudognan anc adina damain che umens.
Tenor Gian Beeli stoppian ins ultra da quai arranschar meglier la vita professiunala e la vita famigliara. Quai vul dir ch'i dovria meglra infrastructura e plazzas pli favuraivlas en canortas d'uffants. Ultra da quai dovria ina pli gronda prontezza dad umens da lavurar parzial e da gidar a chasa.
La violenza cunter dunnas resta in tema central
La violenza cunter dunnas resta in problem serius. Uschia constatescha Beeli ch'i ha dà in augment considerabel da violenza cunter dunnas l'onn passà.
L'onn passà èn 34 dunnas vegnidas mazzadas en Svizra – in dumber pli aut ch'ils onns avant.
Il Cussegl federal ha perquai fixà ina nova prioritad e creà ina campagna da prevenziun: «L'egualitad impedescha la violenza». E là saja quai impurtant da cuntinuar cun la prevenziun.
Il medem mument observa Beeli svilups internaziunals che fan quità. En differents pajais vegnissan ils dretgs d’egualitad e da las dunnas puspè periclitads politicamain e per part era reducids. El sa basa qua sin ils Stadis Unids, nua ch'ils dretgs d'egualitad e da las dunnas èn fermamain sut squitsch.
Tut en ina giada vegnan exprimidas chaussas che n'eran per onns betg tolerablas.
La Svizra prenda ina posiziun fitg clera e sa metta encunter quel svilup, manegia il codirectur. Ella s'engascha enavant encunter la violenza ed il sexissem, e per ils dretgs umans.
Ils ultims 50 onns da la Cumissiun federala per dumondas da dunnas mussan pia cler progress. Bler stat oz en la lescha e giuridicamain èsi vegnì agiuntà gia bler per l'egualitad da dunnas ed umens. Tuttina resta anc ina lunga via cun diversas sfidas ed obstachels. Per Gian Beeli èsi perquai cler: la lavur n'è anc betg finida e l'egualitad resta ina incumbensa per l'entira societad.