Siglir tar il cuntegn

Header

cuntegn

Tema 4: Clima «Senza catastrofa na vegn betg agì»

La midada dal clima è actualmain omnipreschenta. L'istoricher dal clima Christian Pfister declera il svilup.

La fin dals onns 50 ha cumenzà a crescher la concentraziun da CO2 en l'atmosfera. La raschun: In'unda d'ieli fitg bunmartgà è sa derasada sin l'entir mund ed i vegniva sfarlattà energia, sa regorda il perscrutader Christian Pfister ch'era da lezzas uras in giuven da 15 onns: «Da lezzas uras na era nagin conscient da las consequenzas». Pir ils onns 1988/89 vegn remartgà che las temperaturas sin il mund creschan svelt e l'onn 2001 è vegnì cumprovà ch'il midament rasant dal clima è fatg dad umans.

Igl è minimalisà il problem sch'ins discurra d'in midament dal clima. Per il mument èsi ina acceleraziun dal clima.
Autur: Christian PfisterIstoricher dal clima

Sche l'energia avess gì in pretsch adequat na vegniss ella betg sfarlattada e lura avess il mund gì dapli temp da chattar soluziuns per il problem. Ils problems che sajan sa furmads cun las emissiuns dals ultims 60 onns hajan in'influenza sur bler daplirs onns – era sch'ins prendess ussa mesiras radicalas.

Sch'ins po emprender insatge ord l'istorgia en general, lura ch'i dat en la politica be midaments fundamentals, sch'i dat catastrofas, di Pfister. E pir lura saja la politica pronta d'agir.

Christian Pfister

Personen-Box aufklappenPersonen-Box zuklappen
Christian Pfister
Legenda:Christian pfister

Il perscrutader vala sco pionier da l'istorgia dal clima. El na vegn dentant betg gugent reducì sin la descripziun «istoricher dal clima»: El saja era s'approfundà en la perscrutaziun da l'istorgia da la populaziun, l'istorgia agrara, l'istorgia dal nutriment, da guaud e da l'economia- tut tematicas per pudair reconstruir la situaziun dal clima.

Christian Pfister (1944) è professer emerità da l'universitad da Berna. El lavura dentant anc adina sco perscrutader liber en il Center per la perscrutaziun dal clima da l'universitad (Oeschger-Zentrum für Klimaforschung (OCCR)).

Generaziun Greta

Dapi mais va la giuventetgna sin via per protestar cunter ina societad che buffa massas da CO2 en l'atmosfera. In moviment ch'ha cumenzà en Svezia cun la giuvna activista Greta Thunberg.

Il moviment è uschè dad aut ch'era la politica na po betg ignorar u sutvalitar el. Era las elecziuns naziunalas dals 20 d'october vegnan probabel influenzadas dad in'unda verda – quai mussan almain pliras retschertgas. Quant persistenta che l'unda verda è, sa mussa suenter las elecziuns cura che la lescha da CO2 vegn debattada a fin en il parlament.

Glatscher da l'Aletsch (scenaris da l'ETH)

RR actualitad 12.00