Isabelle Mathier ha studegià scienzias da tgira. Dapi 6 onns lavura ella en ina pratica da medi da chasa, nua ch'ella ha atgnas uras da consultaziun.
-
Bild 1 von 3. Isabelle Mathier retschaiva pazientas e pazients cun ils pli differents basegns en sias uras da consultaziun. Bildquelle: SRF.
-
Bild 2 von 3. Ella examinescha e tracta problems acuts, sco per exempel tuss, dafraids e raucadad – però era pazientas e pazients che pateschan da mals cronics, sco per exempel malsognas psichicas. Bildquelle: SRF.
-
Bild 3 von 3. Expertas da tgira n'èn betg scolads per tut quai che medis u medias fan. Per exempel na fan els ed ellas naginas examinaziuns per attests per sfunsar u per ir cun 'auto – attests che las assicuranzas pretendan per part. Bildquelle: SRF.
En sias uras da consultaziun fa Isabelle Mathier bler da quai che medis e medias da chasa fan. Ella examinescha, fa diagnosas, trametta pazientas e pazients en il labor per tests dal sang u als e las dat medicaments.
Ina professiun giuvna cun potenzial
Isabelle Mathier lavura per la pratica Medbase Winterthur Neuwiesen sco uschenumnada «Nurse Practitioner». Quai rendia per la pratica, declera il medi directiv Christian Ambrosch: «Cun introducir la professiun da 'Nurse Practitioner' vegnan ils medis distgargiads.»
Era Isabelle Mathier sezza vesa bler potenzial en sia professiun: «Quai di jau gugent e manegel era uschia: Nus expertas da la tgira pudessan esser ina schliaziun per la problematica d'access e dal provediment da basa ambulant.» L'Uffizi federal per sanadad scriva era che expertas da tgira pudessan per part mitigar la mancanza da medis e medias.
Oz datti pir anc paucs 'Nurse Practiioners' en praticas da medis da chasa. Cifras exactas na datti anc betg. Tar la gruppa Medbase che maina radund 65 centers medicinals en Svizra lavuran mo singulas expertas ed experts da tgira: concret en tut 19 persunas.
Ina raschun pudess esser che la professiun è relativ nova. L'onn 2000 ha l'Universitad da Basilea fundà l'emprim Institut per scienzias da tgira en Svizra. La nova direcziun da studi pussibilitescha novs profils da professiuns che ston però anc vegnir definids ed etablids.
Experts ed expertas cun in Master of Science n'èn fin oz anc betg francads en la lescha da las professiuns en la sanadad. «Jau pens ch'il mulins politics molan in pau plaunsieu», commentescha Isabelle Mathier la situaziun enturn la professiun. Ella giavischa che Nurse Practitioners, che prestan dapli che la tgira, pon far giu quint cun las assicuranzas da malsauns en l'avegnir.
Lavurar en il model da delegar
Per ch'Isabelle Mathier po lavurar sco Nurse Practitioner, lavura ella sco delegada. Quai munta che sia media u medi superiur ha la responsabladad cumplessiva per sia lavur. En ina directiva ha Isabelle Mathier fixà il model da delegar per la gruppa Medbase. Là è fixada la gronda part dals cas da tractament, co quels èn d'examinar e da tractar. Questa directiva pussibilitescha als experts ed a las expertas da tgira da lavurar da moda autonoma. Tar cas pli cumplitgads vegnan consultads medis u medias.
Il manader da pratica Christian Ambrosch è persvas che la lavur da pionier renda: «Jau hai il sentiment che quai che nus faschain qua, vegn uschè u uschia introducì en 5 u 6 u 10 onns».
Che la mancanza da persunal da tgira vegnia anc pli acuta tras quests novs profils e novas professiun en la tgira na crai Isabelle Mathier betg. Cuntrari: «Sch'jau n'avess betg la pussaivladad da lavurar sco experta da tgira qua tar la Medbase, lura na fiss jau probablamain betg pli en la professiun da tgira.»
Nurse Practitioner na pon pia betg mo distgargiar medis e medias. La professiun porscha era la pussaivladad persunas da la tgira da sa sviluppar. Actualmain mancan però anc las cundiziuns da basa cleras.