La campagna naziunala cunter l’iniziativa SRG SSR propaghescha in Na tranter auter cun il slogan: «Buna notg infurmaziuns fidablas!» L’argument è che la vardad mediala vegniss a patir, sche la SRG SSR na pudess betg pli far sia lavur sco fin qua.
Ma co statti atgnamain cun las «infurmaziuns fidablas» en quest cumbat da votaziun? Tgenins arguments èn vairs e tgenins stattan plitost sin chommas falombras? – La FMR ha rimnà set arguments e slogans, declera quels e fa in tscheccafatgs per eruir tge che constat e tge che na constat betg.
«Las pli charas taxas da medias dal mund»
Ils aderents da l’iniziativa scrivan sin lur pagina d’internet: «Ils Svizzers pajan sin l’entir mund las pli autas taxas da radio e televisiun.» Quai è vair. Il sistem cun questas taxas da medias e cun emetturs da dretg public è in model derasà surtut en l’Europa. Che las taxas svizras èn effectivamain uschè autas ha dentant da far cun la «natira» svizra: Il pajais è pitschen ed el sto er anc realisar programs en pliras linguas. Quai custa! Però la SRG SSR è atgnamain tuttina pli bunmartgada che sumegliantas interpresas en ils pajais vischins.
Ils emetturs da dretg public en Frantscha, Gronda Britannia u Germania han a disposiziun – tenor las indicaziuns da l’Uffizi federal da communicaziun (Bakom) – bler dapli daners. Lur budget è quatter fin diesch giadas pli aut che quel da l’entira SRG SSR plurilingua.
«Sche la populaziun crescha, datti dapli daners»
En in’intervista cun la FMR ha Roman Hug (PPS) ditg en connex cun la summa totala che stat a disposiziun a la SRG SSR: «Sche la populaziun crescha, datti automaticamain dapli daners da taxa.» La ponderaziun para logica: Cun la populaziun creschan era las chasadas – e perquai datti dapli raps or da la taxa da medias. Ma mintga logica n’è betg correcta. Il cusseglier naziunal dal Grischun n’ha betg raschun! Gia dapi l’onn 2019 è plafonà l’import che la SRG SSR survegn sin 1,2 milliardas francs. Quel import resta, era sche la populaziun avess da crescher. Il surpli d’entradas pudess perfin vegnir duvrà per sbassar anc pli ferm las taxas.
«Giuvens na dovran betg la SRG SSR»
Ils aderents da l’iniziativa scrivan sin lur homepage: «La generaziun giuvna taidla e guarda – sche insumma – mo paucs chanals da la SRG.» Dad ina vart èsi vair che l’entira societad – giuvens e vegls – consumescha en general adina pli paucas medias tradiziunalas (gasettas, radio e televisiun). Ma da l’autra vart ha gist il program da la SRG SSR fitg bunas valurs. Quai din almain ils studis dad in institut spezialisà da l’Universitad da Turitg (FÖG). Gist las purschidas d’infurmaziun da la SRG SSR cuntanschan en tut 63 % da la populaziun. Ed era las valurs tar la gruppa la pli giuvna (18 fin 24 onns) èn autas, cun 60 %. Quellas cifras correspundan dal rest era pli u main a la media europeica.
Ultra da quai valan – anc adina tenor ils studis dal FÖG – las purschidas d’infurmaziun da la SRG SSR sco fitg fidablas per il public. Uschia han p. ex. las purschidas dad SRF e dad RTS pli autas «valurs da confidenza» che las autras medias privatas en Svizra.
«Mo pli dus u trais schurnalists»
En in’intervista cun la FMR ha Vincent Augustin, il president da l’uniun purtadra SRG.R, ditg il suandant a la dumonda tge che capitass tar in Gea a l’iniziativa: «RTR pudess dar giu la clav. Dus u trais schurnalistas e schurnalists faschessan anc singulas emissiuns da radio ed i dess ina pitschna purschida digitala (…).» – Cler, Vincent Augustin ha formulà fitg da piz questa prognosa per RTR en cas dad in Gea, cun ina reducziun da persunal sin in absolut minimum. Il problem tar questa iniziativa è però che nagin na sa propi tge consequenzas – en plazzas e purschidas – ch’in Gea pudess avair specificamain per RTR e ses 167 emploiads ed emploiadas. In studi (che vegn cità dal rest en il cudeschet da votaziun) vegn a la conclusiun che sur l’entira interpresa da la SRG SSR giessan a perder var 3'000 plazzas da lavur e ch’ins stuess serrar biros regiunals. En tge dimensiun che quai pertutgass RTR n’è betg pussaivel da dir per il mument.
«In scrinari sto pajar duas giadas la taxa»
En in’intervista cun la FMR ha il cusseglier naziunal Roman Hug ditg: «A mai disturba per exempel ch’ils mastergnants, pia mintga pitschen scrinari sursilvan, ston pajar duas giadas taxas da Serafe. Quai è per mai in sbagl en il sistem (…).» – L’aderent da l’iniziativa ha da princip raschun cun quella constataziun. L’onn 2015 ha il pievel svizzer ditg Gea per il nair da l’ungla da 3'700 vuschs per il nov sistem e fixà quel en la Lescha da radio e televisiun (RTVG). Cun quella revisiun è vegnida introducida a partir dal 2019 la taxa da medias per interpresas. Las firmas han dapi lura da pajar onn per onn ina taxa che vegn quintada tenor la svieuta da la fatschenta.
Prendain pia l’exempel fictiv dad in «scrinari sursilvan»: Pieder Splauna da Ruschein. Quel ha ina scrinaria cun 6 u 7 emploiads e fa ina svieuta annuala dad 1,8 milliuns francs. Perquai ha el da pajar ina taxa da medias da 460 francs. Ma era privat han el e sia dunna ed ils dus uffants da pajar anc communablamain la taxa per lur chasada: Quella importa actualmain 335 francs. Pia fa quai in total da 795 francs per Pieder Splauna. El paja duas giadas, sco che Roman Hug constatescha endretg. Ma la frasa che «mintga pitschen scrinari sursilvan» sto pajar duas giadas n’è betg dal tuttafatg correcta. Sche Pieder Splauna fiss propi in «pitschen scrinari» ed avess ina svieuta sut 500'000 francs, lura fiss el deliberà da la taxa d’interpresa. A partir dal 2027 è quella limita da svieuta perfin sin 1,2 milliuns francs.
«La SRG SSR crescha ad in crescher»
Ils aderents da l’iniziativa pretendan che la SRG SSR haja adina dapli persunal – u almain che l’interpresa na spargna insumma betg tar ils engaschaments. In sguard a la svelta en ils rapports annuals da la SRG SSR conferma quella pretensiun: Avant exact 20 onns (2006) aveva l’entira chasa da medias 5'472 plazzas cumplainas (FTE). Il davos rapport annual dal 2024 numna la cifra da 5'727 plazzas cumplainas. Ed era tar la chasa da medias rumantscha RTR sa preschenta in svilup sumegliant: L’onn 2006 aveva RTR anc 110 plazzas cumplainas, il 2024 èn quai stadas 126 plazzas. Ils davos tschintg onns hai dentant dà – tenor la broschura «Cifras e fatgs» da l’interpresa RTR – ina reducziun da tschintg plazzas, da 131 sin 126 FTE’s.
En connex cun la reducziun da las taxas tras il Cussegl federal ha la SRG SSR dentant instradà in grond program da spargn per reducir fin l’onn 2029 ses budget per 17 %. E quella reducziun vegn segir e franc ad avair consequenzas per il persunal da l’entira SRG SSR. Probabel era per quel dad RTR.
«Il cor da la SRG SSR batta da la vart sanestra»
En blers commentaris online a favur da l’iniziativa vegni pretendì: «Ils programs da la SRG SSR favuriseschan ideas da la vart sanestra.» Questa dumonda ha l’institut FÖG da l’Universitad da Turitg empruvà da respunder cun ina retschertga il 2023. Avant paucs dis ha il FÖG perfin cumplettà quel studi cun cifras actualas. Per eruir la «tonalitad politica» en las medias ha l’institut prendì sut la marella la rapportaziun en connex cun 61 votaziuns federalas dals davos onns. Ils resultats mussan sa chapescha ch’ina gasetta sco la Weltwoche tendescha vers dretga entant che la Wochenzeitung (WOZ) sventulescha la bandiera sanestra. E co statti cun las duas grondas partiziuns da la SRG SSR, cun SRF ed RTS? – Tenor las retschertgas dal FÖG tutgan ellas tar ils mediums ils pli equilibrads en Svizra, vul dir che lur valurs èn exact entamez il spectrum politic.
Per tge vai insumma?
Ils 8 da mars 2026 decida il suveran svizzer, sche la taxa da medias (incassada da la Serafe) duai vegnir sbassada sin 200 francs. Actualmain han las chasadas da pajar 335 francs per onn. Ed era fatschentas cun ina svieuta da 500'000 francs u dapli pajan ina taxa da medias. Cun quels raps vegn finanzià ina gronda part dal service public da la SRG SSR. Tar questa tutga era RTR. Era televisiuns e radios privats cun ina concessiun survegnan daners or da la cassa da la taxa.
L'Iniziativa SRG SSR u er numnada «Iniziativa 200 francs bastan» – vegn da la PPS e pretenda che la taxa da medias vegnia reducida da 335 sin 200 francs e che fatschentas na stoppian betg pli pajar la taxa. L’iniziativa vul pia strenscher la tschinta a la SRG SSR e reducir sia purschida – cun limitar p.ex. sia purschida digitala e da divertiment.
Las consequenzas ch’in Gea a l’iniziativa avess tranter auter per RTR, la chasa da medias rumantscha da la SRG SSR, n’èn betg previsiblas. Ma in tagl uschè ferm en il budget da l’interpresa-mamma avess senza dubi era consequenzas gravantas per tuttas purschidas plurilinguas e regiunalas.