Ils 14 da zercladur decida il suveran svizzer davart duas fatschentas. Per l'ina vai per l'iniziativa da la Partida populara svizra «Nagina Svizra da 10 milliuns» che pretenda che la populaziun svizra na duai betg crescher sin dapli che 10 milliuns abitantas ed abitants. E per l'autra vai per la midada da la Lescha federala davart il servetsch civil che vul reducir il dumber da persunas che fan servetsch civil ed uschia augmentar la cumpart che fa servetsch militar.
Situaziun da pat tar l'iniziativa «Nagina Svizra da 10 milliuns»
Sco la retschertga da Gfs Berna mussa ch'è vegnida fatga per incumbensa da la SRG SSR, n'è il suveran svizzer betg propi perina davart l'iniziativa «Nagina Svizra da 10 milliuns». Uschia avessan 47% acceptà e 47% refusà l'iniziativa sche la votaziun fiss stada l'entschatta matg. 6% èn anc indecis.
La retschertga mussa però che las opiniuns èn per gronda part fatgas. Uschia han radund 80% gia ina posiziun clera.
95% sustegn da la PPS
Quai che dat en egl è che cunzunt persunas en il conturn da la PPS (95%) approvan l'iniziativa. Ils aderents ed aderentas da las partidas sanestras refusan percunter cleramain l'iniziativa. En il center politic n'èn ins betg perina. Las aderentas ed ils aderents da la Partida liberaldemocrativa ed il Center refusan plitost l'iniziativa. Persunas senza partida din plitost Gea.
In ulteriur factur è la fidanza en la regenza. Persunas ch'han pauca fidanza en il Cussegl federal sustegnan l'iniziativa bler pli savens che persunas ch'han gronda fidanza. Era differenzas datti tranter las regiuns linguisticas. Uschia refusa la Svizra franzosa pli cler l'iniziativa che en la Svizra tudestga u taliana.
Plinavant èn persunas ch'abitan en la champagna plitost per l'iniziativa, cumpareglià cun persunas che vivan en la citad. Paucas differenzas per l'intent datti tar la vegliadetgna, schlattaina u entradas.
Arguments: squitsch vs. dependenza
En la retschertga è plinavant sa mussà che persunas ch'approvan l'iniziativa èn per gronda part da l'avis che l'infrastructura è surchargiada, quai pertutga per exempel las abitaziuns, il traffic, las scolas u il sectur da sanadad (76% d'accord). L'argumentaziun ch'ins stoppia franar l'immigraziun per reducir la criminalitad chatta be ina pitschna maioritad (53%).
Da l'autra vart persvadan era las argumentaziuns che la Svizra saja dependenta da l'immigraziun per avaira avunda persunas dal fatg (64% d'accord), sco era l'impurtanza da las relaziuns cun l'Uniun europeica (64%).
52% vulan ina midada da la lescha federala davart il servetsch civil
In stgars Gea avessi dà tar la midada da lescha dal servetsch civil. 52% da las persunas dumandadas avessan approvà la midada da questa lescha e 40% avessan ditg Na. Las opiniuns n'èn dentant anc betg sa sviluppadas uschè fitg sco tar l'iniziativa da 10 milliuns. 57% han ina posiziun clera.
Quest resultat mussa era ch'il suveran svizzer vul plitost pli pauc servetsch civil. L'onn passà cura ch'il suveran svizzer aveva votà davart l'iniziativa service-citoyen è quella vegnida refusada cleramain cun passa 84%. Quella aveva l'intenziun da rinforzar il servetsch civil.
Partidas sanestras refusan cleramain la midada
Era tar questa fatschenta ves'ins grondas differenzas tranter las partidas. Uschia refusan las aderentas ed aderents dals Verds e da la PS cleramain la midada da la lescha. Tar ils simpatisants e las simpatisantas da la PPS e la PLD sa mussi il cuntrari. Plinavant approvan er quels dal Center e quels senza partida plitost la fatschenta. Ils aderents e las aderentas dals Verdliberals percunter èn dividids.
Spezialmain en egl dat che persunas ch'èn plitost criticas envers il sistem approvan la midada da lescha e las persunas che fidan a la regenza èn plitost encunter.
Plinavant èn las differenzas tranter las vegliadetgnas e schlattainas grondas. Uschia èn persunas sut 40 onns pli criticas envers la midada da la lescha dal servetsch civil che persunas tranter 40 e 64 onns. Plinavant è la gronda part dals umens per la midada, tar las dunnas datti in pat.
Plinavant beneventan dapli persunas da la Svizra tudestga la midada che persunas da la Svizra franzosa u taliana.
Grond sustegn per arguments pro – pauc sustegn per arguments encunter
Ils arguments per midar la lescha survegnan grond sustegn. Il pli fitg persvada l'argumentaziun ch'i dovria avunda persunal en l'armada (73% d'accord). Plinavant èn blers da l'avis che persunas che fan servetsch civil na duain betg avair dapli avantatgs che persunas che fan militar (69%).
Ils arguments encunter la midada da lescha na chattan percunter nagina maioritad. Il pli bler sustegn survegn dentant la critica ch'in servetsch civil pli flaivel fetschia donn a la societad, perquai ch'i manchia lura servetschs en la tgira, la furmaziun e l'ambient (49% d'accord).