Siglir tar il cuntegn

Crans-Montana e l’etica Flavio Bundi e co che rapportaziun gartegia en temps da crisa

La disgrazia da fieu a Crans-Montana ha stgadanà. Dalunsch sur ils cunfins dal Vallais e da la Svizra or ha ella chattà resun en tut il mund – ina tragedia. Umans morts e blessads, cordoli e ravgia, snuizi e dumondas.

Zeichen der Anteilnahme in Crans Montana.
Legenda: Cumpassiun per las victimas e lur famiglias. Keystone

Igl è ina situaziun d’urgenza cumpletta e cumplexa er per tgi che ha da rapportar dad ella, raquinta Flavio Bundi, il schefredactur da RTR:

Nus avain adina ina rolla dubla: Infurmar e render public ils fatgs e da l’auter maun far quai cun responsabladad envers persunas ed instituziuns.
Autur: Flavio Bundi schefredactur RTR, Cuira
In mar da flurs per las victimas ed in mar da cameras per la rapportaziun.
Legenda: Il fieu da Crans-Montana – ina disgrazia che sa sviluppa avant ils egls dal mund. Keystone

In equiliber delicat tranter rapportar e respectar

Igl è delicat: D'ina vart sto vegnir protegida la sfera privata e la dignitad da l'esser uman, surtut en situaziuns sensiblas. Da l'autra vart èsi l'incumbensa dal schurnalissem d'infurmar la publicitad davart eveniments relevants, per che quella possia furmar in'opiniun independenta e per promover la transparenza.

Da sias schurnalistas e ses schurnalists pretendia el lavur vardaivla e premurusa ed er l'abilitad e la prontadad da betg emetter insatge en cas da dubis.

L'etica è qua betg mo ina aschunta, ma atgnamain nossa cundiziun da basa.
Autur: Flavio Bundi schefredactur RTR, Cuira

Ina «bibla» per s'orientar en il caos

Gist en talas situaziuns pretensiusas dattan las directivas publicisticas da RTR segirezza, raquinta Flavio Bundi. Ellas respundian per exempel a dumondas sco: «Tge dretgs avain nus e sin tge èsi da dar adatg spezialmain?» u «co giain nus enturn cun nums?».

Nus numnain ellas adina nossa bibla e nos mussavia che gida.
Autur: Flavio Bundi schefredactur RTR, Cuira

Uschia defineschan las directivas ils dretgs ed ils limits da la publicitad e gidan a prender decisiuns cleras e chapiblas. Betg exnum sco reglament, suttastritga Flavio Bundi, mabain er sco basa per in agir prudent ed exact che pussibiliteschia ina autoreflexiun permanenta en il team.

Exempels concrets – in extract

Avrir la box Serrar la box

  1. Las directivas publicisticas pretendan, che las infurmaziuns – en spezial en cas da temas cuntravers u sensibels – vegnian segiradas tras pliras funtaunas independentas.
    Ultra da quai vala il dretg da vegnir tadlà: persunas u instituziuns, davart las qualas i vegn rapportà criticamain, ston obtegnair la pussaivladad da prender posiziun. Uschia garantin nus che noss rapports restan equilibrads ed era vardaivels.
  2. Intelligenza artifiziala (IA): L'applicaziun dad intelligenza artifiziala è tar RTR permessa, ma reglada cleramain. Cuntegns generads u elavurads cun agid dad IA, ston esser marcads a moda transparenta. La responsabladad per la qualitad publicistica han las collavuraturas ed ils collavuraturs – betg la tecnologia. IA na dastga mai chaschunar ch'ins tralascha dad examinar ils fatgs, valitar las funtaunas ed includer ponderaziuns eticas.
  3. Occupaziuns accessorias: Collavuraturas e collavuraturs da RTR dastgan exequir activitads secundaras – quai uschè ditg, che quellas na collideschan betg cun lur lavur publicistica. Activitads che pudessan chaschunar conflicts d'interess (p.ex. lavur da PR, mandats politics euv.) èn scumandadas u ston vegnir annunziadas e controlladas. Las directivas gidan a definir cleramain quests cunfins.

La sfida da la sveltezza

Ina giada dapli mussan er il fieu da Crans-Montana las sfidas dal temp digital. Sche mintgin e mintgina po daventar in emettur tras medias socialas ed ils agens smartphones, vegn la lavur schurnalistica anc pli cumplexa.

La sveltezza da la derasaziun d'infurmaziuns e las emoziuns giogan ina rolla centrala, ma Bundi avertescha da betg sacrifitgar la professiunalitad per questas. El accentuescha l'impurtanza da verifitgar fatgs, da dar perspectivas e da porscher infurmaziuns cun in'autra plivalur per la publicitad:

Nossa incumbensa sco chasa da medias publica è da dar respostas sin las dumondas centralas: pertge, co, cura, nua e tgi? Al medem mument èsi er da guardar nà criticamain ed accumpagnar schurnalisticamain la lavur da las autoritads per stgaffir uschia transparenza e contribuir a la debatta publica.
Autur: Flavio Bundi schefredactur RTR, Cuira

Cunter il diluvi d'infurmaziuns nunverifitgadas e savens emoziunalas, ch'èn derasadas sin las medias socialas, stoppia il schurnalissem professiunal porscher in cuntrapol cun analisas profundas e contexts.

I na va betg per simplamain tegnair vi il microfon e lura laschar ir quai sur l'emettur – e quai è lura la vardad. Nus stuvain controllar. Nus stuain dumandar suenter.
Autur: Flavio Bundi schefredactur RTR, Cuira

La lavur schurnalistica pretenda temp per controllar, dumandar suenter e confruntar, quai che stat en cuntrast cun la sveltezza dal mund digital.

Quai dat da discutar

Vita e cretta 08:00 ; 

Artitgels legids il pli savens