Siglir tar il cuntegn

Artemis ll Carstgauns van puspè en direcziun da la glina

La notg passada ha ina navetta spaziala da la NASA bandunà ils Stadis Unids en direcziun glina. Tar la missiun «Artemis 2» passentan trais astronauts ed in'astronauta 10 dis cun circumdar la glina, rimnar datas e lura puspè turnar sin terra – ina valitaziun da Men Jon Schmidt.

Cun 11 onns é Men Jon Schmidt sesì davant il radio e ha tadlà, sco l'astronaut Neil Armstrong ha fatg ses emprim pass sin la glina l'onn 1969. «Quai è stà sensaziunal da dastgar avair passentà insatge uschia», di el.

L'um da Sent è expert per astronomia ed astronautica e fa er referats e fa guidas al museum da la natira a Son Gagl. El lavura ussa tar la firma Fisba che fa equipament per l'aviatica e l'astronautica.

Raketenstart bei klarem Himmel.
Legenda: Start da la missiun «Artemis ll». REUTERS/Steve Nesius

Igl ha cuzzà passa 50 onns fin ch'ins ha puspè realisà ina missiun che transportava persunas en direcziun e pli tard era sin la glina.

Ils davos 54 onns è la perscrutaziun spaziala sa splegada en in lieu che sa chattava maximalmain 400 kilometers davent da la terra.
Autur: Men Jon Schmidt specialist astronomia ed astronautica

Fin la glina sajan quai radund 400'000 kilometers, ed i giaja emnas, fin ch'ins saja gidar en cas d'urgenza. La missiun «Artemis 2» è dentant er impurtanta, perquai ch'ella fa part d'in project pli grond. Avant ella ha gì lì la missiun «Artemis 1,» declera Men Jon Schmidt.

Vier Astronauten in orangefarbenen Raumanzügen stehen draussen lächelnd nebeneinander.
Legenda: Ils astronauts Victor Glover, Reid Wiseman, Jeremy Hansen e l'astronauta Christina Koch. NASA/Aubrey Gemignani

«A chaschun da l'emprima missiun n'eran naginas persunas a bord, e la maschina rimnava simplamain datas», declera Men Jon Schmidt. Datas, ch'ins sa uss duvrar per la missiun «Artemis 2».

Ils trais astronauts e l'astronauta na sa tschentan dentant betg ils proxims 10 dis sin la glina. Els sgolan enturn la glina e turnan lura puspè sin la terra. Ed è la proxima missiun, planisada per il 2027 «Artemis 3», na sa tschenta betg sin la glina. Quai n'è dentant betg per nagut, manegia Men Jon Schmidt – saja fitg impurtant da survegnir ina rutina per tals sgols e rimnar avunda datas per pudair sa tschentar il 2028 sin la glina.

En la regiun dal Pol dal Sid sin la glina èsi planisà d'installar ina basa, nua che astronauts ed astronautas pon viver e lavurar permanentamain.
Autur: Men Jon Schmidt Specialist astronomia ed astronautica

Quella basa al Pol dal sid da la glina è la destinaziun finala da las missiuns dad «Artemis» da la NASA.

Ma enavos tar la missiun actuala. La navetta spaziala cun las quatter astronautas ed astronauts sa chatta en quest mument anc en l'orbit terrester, nua ch'ella trenescha differents manevers e sistems ch'i dovra per ils sgols sin la glina.

23 uras suenter la partenza, tar nus ils 2 d'avrigl a las 23:35 uras, banduna la navetta spaziala lura l'orbit terrester e va en direcziun da la glina - e per l'emprima giada va ella davos la glina, quai che nagin uman ha vis cun agens egls.

RTR Magazin 17:00

Artitgels legids il pli savens