Siglir tar il cuntegn

Bau dal Giapun Tessin metta si millis traplas en curtins privats

Il bau dal Giapun sa derasa fermamain en il Tessin. Per franar il parasit duain era persunas privatas metter traplas. Il Grischun percunter sa tegna vi da sia strategia da fin uss.

Nahaufnahme eines Japankäfers auf einer Ein-Euro-Münze.
Legenda: Keystone

En il Tessin n'èn ellas betg da survesair. Buttiglias da plastic transparentas cun sisum in viertgel verd che pendan vi da pals u vi d'in rom d'ina planta. Ed en quellas ina massa baus dal Giapun. Quels vegnan carmalads da feromons e crodan lura da la vart giu en la buttiglia, or da la quala na pon els lura betg pli scappar.

Èsi in bau dal Giapun?

Avrir la box Serrar la box
Zwei Käfer auf einem grünen Blatt.
Legenda: Mario Waldburger, Agroscope

Il bau dal Giapun è circa uschè grond sco ina fava da café. El ha in chau glischant verd metallic ed alas da cuvrida brinas d'arom. Il segn distinctiv il pli impurtant èn ils puschels da chavels alvs: da mintga vart dal venter davos sesan tschintg puschels pitschens, davosvart dus pli gronds.

Passa 3'000 da questas traplas han las autoritads tessinaisas repartì en il chantun. Quai betg exnum cun la finamira da ragischar ora l'insect, declera Cristina Marazzi, la manadra dal servetsch chantunal per la protecziun da las plantas en il Tessin.

«La strategia da retegnair n'ha betg la finamira da laschar svanir cumplettamain l'insect, mabain d'emprender d'enconuscher exactamain il territori e d'agir uschia adina pli intenziunadamain cun traplas en ils puncts ils pli sensibels da mintga vischnanca.»

Aura bletscha da l'onn passà sco catalisatur

Ma quest onn vegn questa strategia al cunfin. Pervi da l'aura bletscha la stad passada è la populaziun da baus dal Giapun explodida en il Tessin. Quai procura per gronds donns en l'agricultura, cunzunt en las vignas, nua ch'ils baus dal Giapun maglian la feglia.

Per far frunt a questa invasiun hajan els perquai adattà lur strategia e recumondan a la populaziun da sez cumprar traplas e da plazzar quellas en ils curtins. En la situaziun actuala stopp'ins duvrar tut ils meds pussaivels, è Cristina Marazzi persvadida.

In einem Feld hängendes Käferfalle an einem Pfosten mit Trichteraufsatz.
Legenda: Cun talas traplas emprovan las autoritads tessinaisas da survegliar l'invasiun da baus dal Giapun. Da nov duain era privats plazzar talas traplas en lur ierts. RSI

«Nus savain bain tge che nus avain prendì, dentant betg tge che nus avain laschà enavos. Per cuntanscher ina limitaziun vegni perquai ad esser indispensabel da realisar tut las mesiras disponiblas.»

E quest clom ha apparentamain gì effect. Las butias spezialisadas en il Tessin han vendì fin 10 giadas dapli traplas che l'onn passà.

Mesauc en il focus grischun

Da quellas dovran era las autoritads grischunas per cumbatter la derasaziun dal bau dal Giapun. Quai declera Walter Fromm dal Plantahof a Landquart. Cunzunt en il Mesauc cumbattian els il mument fitg cunter il bau invasiv, di il manader dal post da pumicultura e viticultura.

«L'onn passà è il territori vegnì surveglià fin a l'autezza da Lostallo. Entant è il territori pertutgà dentant sa schlargià levamain. I duai exnum vegnir impedì che l'insect sgola sur il pass dal San Bernardino e cuntanscha uschia il territori da viticultura dal Signuradi.»

Dal sid vers il nord

Avrir la box Serrar la box
Karte der Schweiz mit farbigen Zonen, die einen Befall durch den Japankäfer anzeigen.
Legenda: Agroscope

En il Tessin è il bau dal Giapun gia sa derasà fermamain. Stan: matg 2026

D'appellar a la populaziun da cumprar traplas e da plazzar quellas sin l'agen terren vesa el dentant fitg critic. Lur strategia saja in'autra.

«Per carmalar e tschiffar cun success insects ston bleras traplas vegnir plazzadas a moda concentrada en in lieu. Uschia datti ina ferm nivel d'odurs ch'attira ils insects er or dal conturn. Sche persunas privatas mettan si atgnas traplas, fa quai mo confus ils insects e fa che las traplas professiunalas èn main effectivas.»

Tge far tar in chat?

Avrir la box Serrar la box
Nahaufnahme eines Japankäfers auf einem Blatt mit Frasslöchern.
Legenda: Keystone
  • Tschiffai l'insect e na laschai betg pli liber el.
  • Fotografai sche pussaivel l'insect e nudai il lieu exact, e sch'enconuschent il num da la planta, vi da la quala l'animal è vegnì scuvert.
  • Schelentai l'insect.
  • Infurmai uschè svelt sco pussaivel il Post spezialisà per la protecziun da las plantas dal chantun Grischun (andreas.vetsch@plantahof.gr.ch u 081 257 60 43)

Annunziar observaziuns al Plantahof

Sche la strategia grischuna ha lura l'effect giavischà u sch'ins sto adattar quella, possian els pir eruir la fin da l'onn, cura ch'els hajan ensemen tut las cifras. Cler è per el dentant ch'i saja da far tut il pussaivel per franar la derasaziun dal bau dal Giapun en il Grischun. E qua possia era la populaziun gidar, quai cun annunziar al Plantahof sch'i chattian da quels baus.

RTR Magazin 12:00

Artitgels legids il pli savens