Ils 14 da zercladur decida il suveran svizzer davart duas fatschentas. Per l'ina vai per l'iniziativa da la Partida populara svizra «Nagina Svizra da 10 milliuns» che pretenda che la populaziun svizra na duai betg crescher sin dapli che 10 milliuns abitantas ed abitants. Per l'autra vai per la midada da la Lescha federala davart il servetsch civil che vul reducir il dumber da persunas che fan servetsch civil ed uschia augmentar la cumpart che fa servetsch militar.
Tenor las cifras da l’institut da perscrutaziun Gfs Berna dal matg han omadus projects pers sustegn dapi la davosa enquista.
Resistenza cunter «Nagina Svizra da 10 milliuns» crescha
Sche la Svizra avess votà il matg, fiss l’iniziativa «Nagina Svizra da 10 milliuns» vegnida refusada. Tar l’enquista da Gfs han numnadamain be 45% acceptà quella e 52% da las votantas e dals votants han refusà l’iniziativa da la PPS. Be pli 3% èn anc indecis.
En cumparegliaziun cun l’emprima enquista ha l’iniziativa pia pers sustegn. Anc l’avrigl è la situaziun stada quasi equilibrada. La retschertga actuala mussa en pli che las opiniuns èn per gronda part fatgas. Uschia han 87% gia ina posiziun clera, quai èn otg puncts procentuals dapli ch'anc radund trais emnas avant.
Ferm sustegn da la PPS
En egl dat tar la retschertga dal Gfs che cunzunt persunas en il conturn da la PPS approvan l’iniziativa, quai cun 96%. L’opposiziun dals aderents e las aderentas da las partidas sanestras è entant sa rinforzada ed er en il center politic sustegnan adina pli paucs l’iniziativa da la PPS. Persunas senza partida din ussa plitost Na.
In ulteriur factur è la fidanza en la regenza. Persunas ch’han pauca fidanza en il Cussegl federal sustegnan l’iniziativa bler pli savens che persunas ch’han gronda fidanza en quel.
Differenzas datti plinavant tranter las regiuns linguisticas. Uschia refusa la Svizra franzosa pli cler l’iniziativa che la Svizra tudestga u taliana.
En pli din votantas e votants en la champagna plitost Gea (53%), entant che l’iniziativa survegn damain sustegn da la citad cun be 42% Gea. Pli paucas differenzas datti tar la vegliadetgna, schlattaina u entradas.
Duai Svizra limitar dumber da la populaziun sin 10 milliuns?
Arguments: squitsch vs. dependenza
En la retschertga è sa mussà che persunas ch’approvan l’iniziativa èn vinavant per gronda part da l’avis che l’infrastructura è surchargiada, quai pertutga per exempel las abitaziuns, il traffic, las scolas u il sectur da sanadad (73% d’accord). L’argumentaziun ch’ins stoppia franar l’immigraziun per reducir la criminalitad chatta be ina pitschna maioritad (51%).
Da l’autra vart persvadan era las argumentaziuns che la Svizra saja dependenta da l’immigraziun per avair avunda persunas dal fatg (65% d’accord), sco era l’impurtanza da las relaziuns cun l’Uniun europeica (65%).
Pat tar la midada da la lescha dal servetsch civil
Tar la segunda fatschenta è la situaziun daventada pli indecisa. Tar l'emprima retschertga avevan anc 52% da las persunas dumandadas approvà la midada, ils 23 da matg avessan be pli 48% mess in Gea en l'urna. La cumpart da vuschs cunter la midada da la lescha è s'augmentada a 46%. Uschia è sa reducì l'avantatg dals aderents cumpareglià cun l’emprima retschertga.
Las opiniuns n'èn anc betg sa sviluppadas uschè fitg sco tar l'iniziativa da 10 milliuns. Mo 68% da las persunas dumandadas han ina posiziun clera.
Partidas sanestras refusan la midada
Era tar questa fatschenta ves'ins grondas differenzas tranter las partidas. Uschia refusan las aderentas ed ils aderents dals Verds e da la PS cleramain la midada da la lescha. Tar ils simpatisants e las simpatisantas da la PPS e la PLD sa mussa il cuntrari, betg uschè ferm dentant era tar ils verd-liberals. Plinavant approvan er quels dal Center e quels senza partida plitost la fatschenta.
Spezialmain en egl dat che persunas ch’èn plitost criticas envers il sistem approvan la midada da lescha e las persunas che fidan a la regenza èn plitost encunter.
Plinavant èn las differenzas tranter las vegliadetgnas e schlattainas grondas. Uschia èn persunas sut 40 onns pli criticas envers la midada da la lescha dal servetsch civil che persunas tranter 40 e 64 onns. Plinavant è la gronda part dals umens per la midada, tar las dunnas datti tenor la segunda retschertga da nov dapli vuschs cunter questa fatschenta.
En pli beneventan dapli persunas da la Svizra tudestga la midada che persunas da la Svizra franzosa u taliana.
Grond sustegn per arguments pro
Ils arguments per midar la lescha survegnan vinavant grond sustegn. Il pli fitg persvada l'argumentaziun ch'i dovria avunda persunal en l'armada (72% d'accord). Plinavant èn blers da l'avis che persunas che fan servetsch civil na duain betg avair dapli avantatgs che persunas che fan militar (67%).
Ils arguments cunter la midada da lescha chattan percunter be ina pli pitschna maioritad. Il pli bler sustegn survegn dentant la critica ch'in servetsch civil pli flaivel fetschia donn a la societad, perquai ch'i manchian lura servetschs en la tgira, la furmaziun e l'ambient (53% d'accord).