L'Institut federal per la pescrutaziun da guaud, naiv e cuntrada (WSL) avra ensemen cun l'Institut per la perscrutaziun da la naiv e da las lavinas (SLF) ina part impurtanta da lur ierta visuala: a partir d’immediat èn circa 28'000 fotografias istoricas da passa in tschientaner accessiblas libramain sin la plattafurma da maletgs E-Pics da la ETH da Turitg.
Emprims experiments
-
Bild 1 von 7. Spustar fil da launa per registraziuns fotogrammetricas, Weissfluhjoch, Tavau, 1938. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 2 von 7. Pasar provas da naiv, 1942. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 3 von 7. Construcziun d’apparats novs en l’agen lavuratori. F. Brändlin, avrigl 1945. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 4 von 7. Determinaziun da la permeabilitad da l’aria en la naiv, 1947. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 5 von 7. Instrument da mesirar blocs da naiv. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 6 von 7. Era cun quest apparat pon ins mesirar blocs da naiv. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 7 von 7. Sper fotografias istoricas chattan ins en la collecziun era bleras skizzas, dessegns ed illustraziuns. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
Las plattas da vaider, ils negativs da film e ils dias digitalisads mussan motivs impressiunants da la perscrutaziun svizra da guaud, naiv e lavinas – da las lavurs da rumida suenter lavinas, sur ils emprims experiments en las muntognas fin a la runcada per construir l’eroport a Kloten. Blers maletgs derivan da las collecziuns da l’inspectur forestal federal Frank Fankhauser e dal pionier da la perscrutaziun da lavinas Ernst Eugster.
Runcada a Kloten
-
Bild 1 von 3. Runcada per la plazza aviatica a Kloten, december 1946. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 2 von 3. Runcada per l’eroport da Kloten, brischar roma, december 1946. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 3 von 3. Runcada per la plazza aviatica a Kloten, december 1946. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
Il manader dal project Thomas Reich accentuescha la valur istoric-culturala da la collecziun: Els na documenteschan betg mo ils svilups scientifics dapi il 1902, mabain era il mintgadi da lavur da quel temp. Avant ch’els han pudì vegnir digitalisads, han ils originals stuì vegnir salvads ord cundiziuns difficilas. Millis uras da lavur manuala èn vegnidas investidas en nettegiar, classifitgar, digitalisar e registrar tut las metadatas disponiblas.
Uss vegn l’inventari prezius deponì en boxas d’archiv spezialisadas e sut cundiziuns controlladas che servan a la temperatura ed a l’umiditad. A medem temp èn ellas accessiblas a la publicitad: Las fotografias sin E-pics pon vegnir chargiadas giu gratuitamain, las bleras schizunt sut ina licenza da Creative‐Commons – vul dir ch'ins dastga duvrar ellas per lavurs betg commerzialas.
Tras la publicaziun da quests stgazis illustreschan il WSL ed il SLF ina part centrala da la perscrutaziun da l’ambient svizra per istoricras ed istorichers, collavuraturas e collavuraturs da las medias e laics interessads.
Viver e perscrutar en las muntognas grischunas
Tranter las 28'000 fotografias istoricas dal WSL e dal SLF ch’èn vegnidas publitgadas da nov sa chattan numerusas registraziuns ch'han ina gronda impurtanza per il Grischun: Ellas documenteschan eveniments da lavinas en differentas regiuns dal chantun – da Tavau, la Surselva sur il Partenz fin en l’Engiadina.
Destrucziun
-
Bild 1 von 10. Lavina da ruttiva, Arosa, 1938. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 2 von 10. Sondar ina lavina, Weissfluh, Tavau, 1940. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 3 von 10. Lavina en l'hotel Rosegg, Puntraschigna, 1951. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 4 von 10. Hotel Etania donnegià da la lavina, Schiahorn, Tavau, 1962. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 5 von 10. Chasas destruidas en il vitg, Medel. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 6 von 10. Chasa Rippmann destruida dal tuttafatg, Egga, Tavau, 1968. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 7 von 10. Lavina Sogn Placi, Mustér, 1984. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 8 von 10. Lavina Sogn Placi, Mustér, 1984. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 9 von 10. Stalla destruida, Schuders, 1982. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 10 von 10. Lavina cun squadra da salvament, Pass dal Flüela, Tavau, 1983. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
Ils maletgs mussan chasas destruidas, vias e viafiers sutterradas, acziuns da salvament da pli baud e la dira realitad d’enviern dals decennis passads. Blers derivan dal temp da piunier da la perscrutaziun da lavinas a Tavau, nua ch’il SLF dad oz ha sias ragischs. Perscrutadras e perscrutaders sco Ernst Eugster han documentà durant quel temp lavineras, mesiraziuns ed experiments impressiunants en las muntognas autas.
Las fotografias na dattan betg mo invistas scientificas, mabain raquintan da la vita en ina regiun muntagnarda ch’enconuscheva stretgamain il privel da lavinas. Ellas mussan la coesiun da las cuminanzas dal vitg ed il svilup da las mesiras da protecziun che han furmà il Grischun.
Protecziun
-
Bild 1 von 11. Rempars da lavinas, Tavau, Schiahorn. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 2 von 11. Rempars da lavinas Alp Grüm cun la viafier dal Bernina, Poschiavo. Bildquelle: Eidgenössische Forschungsanstalt WSL, Bildarchiv.
-
Bild 3 von 11. Bravuogn Filisur, 1930. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 4 von 11. Rempars «Sassella». Protecziun da la viafier, Zernez, 1938. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 5 von 11. Rempars da lavinas Schiahorn, Tavau. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 6 von 11. Apparat per mesirar il squitsch da la naiv, Alp Grüm, Poschiavo, 1938. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 7 von 11. Apparat per mesirar la pressiun da la naiv, Weissfluhjoch, Tavau, 1943. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 8 von 11. Siglientar lavinas, Tavau, 1940. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 9 von 11. Bittar ina chargia explosiva en la spunda da lavinas cun agid da la corda da lavinas, 1940. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 10 von 11. Palancà per montar galarias da naiv, Alpsu, 1940. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
-
Bild 11 von 11. Il product final. Bildquelle: Institut federal per la perscrutaziun da guaud, naiv e cuntrada.
A medem temp cumpiglia l’archiv bler dapli che mo fotografias da lavinas e naiv. Bleras registraziuns mussan il mintgadi en las Alps grischunas, las emprimas staziuns da mesiraziun, tgira dal guaud, cuntradas u il svilup da la perscrutaziun forestala e da las muntognas. Ellas dattan in vast maletg, co che la lavur en las muntognas e la vita en las valladas èn sa midadas durant in tschientaner.